697 



Soerabaja) begon do rivier, — wclke van Kcdiri tot aan ccrst- 

 gemelde plaats in haren gelrouideii loop een afstand -van 15 

 geographiscbe mijlen aflegi:, hoevvel do lijnregte afstand tus- 

 schcn beide plaalsen slechls D'/a mijlen bedraagt, — eerst den 

 volgenden dag (den 17 Mei) des namkldags te stygen, en 

 bcreikte zij des avonds, ten 7 ure, liaar lioogstc punt;tcdicn 

 tijde had de strooni eene ontzeLtende snelhcid. llet water had 

 eenc zwarte kleur, als bleeke inkt, en leverde 25 procent fijn, 

 ret bezinkselj hetwelk, nadat hot Avaterverdanipt was, eene z 

 fijne Tulkanischc asch blcek te zijn, waarin kleine brokjes puim- 

 steen verniengd voorkwamcn. In een arm van de delta dczcr 

 rivier, welkc kah Gempol heet (op de grenzen van Soerabaja 

 en Pasoeroean), dreven, in den nacht van den 17^*^° opden 18'^^", 

 behalve andere wikle dieren, ook een tijger en acht menschen- 



lijken mede in den stroom, 



Hoewel de vloed na den 17'^'" wederom op zijn gewoonpeil 

 daalde, zoo bleef het water echtcr nog gedurende tien dagen 

 (tot op den 27^'^") zoo dik en zwart, dat het noch geschikt 

 was om gedronken te worden, noch om er zich in te baden. 

 Eene groote raenigte. visschcn, vvelke, gehjk verhaald wordt, 

 ((Avaarschijnlijk door de zwavclachtige bestanddeelen van het 

 water bedwelmd waren,)) ton men bijna met de hand grijpen 

 en werd zonder schade voor de gezondheid gcgeten '). 



Op de zandbanken in de rivier en langs hare oevers, zag 

 men, nadat het Mater gevallcn Avas, zeer vele wilde boomen, 

 meestcndeels van de allerdikste soort, in het rond hggen; zij 

 vvaren gedurende 24 uren, tijdcns de rivier hare grootste snel- 

 heidhad bereikt, mede naar benedcn gevoerd. 



Een aschregen werd eerst den volgenden dag (den 17^^°), 

 des vooriniddags, op twee verscbillendeplaatsen, op een afstand 

 van 13 en van 20 geographiscbe mijlen van den vulkaan waar- 

 genomen: in de afdeeling Ponorogo (van Madioen), naraelijk, 



*) Ka de uitbarsting van 1826 en die van 1835 (zie hiervoren) was het nuttigen 

 dezcr visscheHj gelijk verhaald wordt, nadeelig voor de gezondheid (misschien 

 omdat tc reel daurvan gcgcfeu werd). 



