810 



lige Urlica slimulaiis (daon Bededor) eeii bohverk voriiit, hetwelk 

 menschj noch dier duiTt nadercn, uithoofde der schrikkelijke 

 brand en pijn veroorzakende eig-enschap dier plant. 



Zoo leven deze menschen met hunne huisdierenj waartoe 

 behalve buffclsj paarden en geiten, slechts nog lionden, kat- 

 ten en boenders rnogen gerekend Avordcn, g-elukkig in den 

 eenzamen, koelen uithock Tan dit gebergte, hetwelk zij voor 

 al de schatlen van bet diepland niet zouden verlaten. 



Wa7'7ne bronnen en mofeten^ in den omtrek des Tengger 

 Avorden er, zoo ver raij is bekend geworden^ geene gevonden- 



Wat de klimotologie van den Tengger bctreft, ten dezeji 

 opzigte volgen bier voorloopig eenlge opmerkingen. Naar de 

 staljile Avarmte, 2 voet beneden den beganen grond, is de raid- 

 delbare temperaluur te (5* Ngadisari, 6,015 voet boven de op- 

 pcrvlakte der zee, ^ 63,5'' Fahr. , derhalve 19 graden lager 

 dan die van bet noordelijke strand van Java , a]\Naar dezelve ^%^^ 

 Fahr. bedraagt. Dit geefi; derhalve eene verniindering van eenen 

 graad Fahr. op eike 316 voet. IJier naar geoordeeld, zal de 

 temperatuur der zone van S^OOO voet: 66,7'' bedragen en in 

 deze zone y^n 5 a 6,000 voet is bet, waarin de meeste dor- 

 pen der oude, niet Mahomedaansche bevolking zijn gelegen, 

 welke derhalve eene jaarlijksehe (zeer gelijkmatige en in de 

 verscbilJende maanden bijna onveranderlijke) temperatuur van 

 63,5^ a 66,7^ Fahr. genieten. In deze zone is bet, dat de meeste 

 aardappelen, koob en uijenvelden liggen. Naar mijne psychro- 

 metrische waarnemingen is de dampkring in dit gebergte droogcr 

 dan in anderen, hetgeen ongetwijTeld wordt veroorzaakt door 

 den zandbodeni, welke, boven de zone van 4,000 voet, behalve 

 met dorregrassoorten, voornamelijiv slechts met verstrooid staande 

 Casuarina's begrocid is en in vergelijking van de buitengevvonc 

 vochtigbeid der oorspronkelijke loofvvouden, welke op een vetten 

 bodem groeijen, zeer droog mag genoemcl worden. In October 

 bedroeg het psychronietrische verschil le Wonosari, des morgens 

 kort voor zonsopgang bij 9 tot 10,0^ Reaum,, afwisselend tus- 

 schen \^W^ en 2,5^ en des middags, gedurende degrootstehitte, 

 namelijk tusschen 2^^ ^^ ^i/^ ure, bij 17,0^ d 17,5^ Beaum. 



