811 



fu 



O 



Ri'v'uimiir. 



Bij een oiibcwolklen hemcl bcrcikt hot zamlmccr (door de tcrug- 

 kaatsiiig) een zeer lioogen Avarmtegraad^ licl is cr alsdan \er- 

 stikkend beet cii doet nu dc oostc\\indj wclkc in do boog g(3- 

 legene slrekcn van Java bijna bet gaiische jaar door waail, i 

 een aantal stofwolken al dwarrelend oprijzen, dan zou men zicb 

 iu eene woestijn van Afrika verplaalst wancn^ dcze booge 

 temperatuur des daags (ten gcvolge van den plateau-vorni en 

 de zandige boedanigheid van den bodeni) herslelt zicli ccbter 

 weder^ de verkoebng van den danipkring is 's nacbls des to 

 aanmerkebjker^ zoodat bij holder ^^cder de dau\v\in druppels 

 van de Casaarina's valt. Naar mii door de bewoncrs van den 



T 



resent bet aldaar minder dan in de 







gemeen ge* 



andere met wouden bedekte gebergten; in bet a 

 nonien onderscbeidt zicb bet ganscbe oostebjke gcdeelte van 

 Java door meerdere droogtc van dc zeer regeoacbtige Snnda- 

 landen. (Tervyijl in Sunda de kofbj, welke te droogen lag, door 

 den aanboudenden regen bedierf, klaagde men in Oost-Java, 

 voornainebjk van Kediri af, algemecn over droogte en doi-beid.) 

 AVij bezitten derhalve in den gocnocng Tengger, onder de 

 gcmatigde streken van Java bovcn 4,000 voet, een der droogste 

 gebergten, alwaar voor ongeveer 20 jaren de wijnbouA^' met 

 goed gevolg is beproefd gewordcn; jammer is bet, dat bet 

 verbbjf aldaar wordt veronaangenaamd door bet zand en bet 

 stof, hetwelk zelfs door de kleederen beendringt en wijders 

 door gebrek aan drinkwater, dewijl betzelve, gedurende de 

 drooge maanden, door de beddingen der beken Avegsijpelt. 



Latere aanmerking. — Bijna altijd is 'de st^ibile temperatuur, welke 

 men reeds 2 voet beneden den beganeii grond aantreft, — die ik in 

 2 a 3 voet dJepe, naamA-e gaten "n-aarnam, door middel van thermo- 

 meters, waarvan dc bol rondom met wasis voorzien, — gelijkaan den 

 gemiddelden warmtcgraad van hetzelfdo oord, en weike aan liet noor- 



*) Zclfs dan wanncer in het diepland de west-moesson hecrscht; men ontwaartde- 

 zon liccrschenden hiclitstroum nit hot oosten aan dc rigting, waariu dc dampen der 

 vulkauen \vordcn vooiTgcstuwd, als b. v. van den nromo, Merapi, Shunat, Or»dt' . die 

 ik 'gedurende vele jaren hcl> \viuu'<j:;cnome». 



52 



