848 



vernemeii, waaimedej doch in hot klein, het gebruis van een 

 kokaiden waterkett3l kon vergeleken wordcn. 



d830 ; op den d5 December, des avonds Iioorde men te 

 Pasoeroean ecnigc ontploffmgen in het zuidoosten; op den vol- 

 genden dag zag men des morgens in dezelfde rigting eene 

 ((dikke lucht)) en vernam men later, dat er in die streken 

 ovcral vulkanische asch gevallen was. Op den 16''=", des avonds, 



de Bromo onder herliaalde zv^are slagen nieuwe asch- 



lerp 



zuilen uit, welke door den zuidoostelijken wind tot aan Pasoe- 

 roean werden voorlgedreven en aldaar de daken der huizen 



bedekten. f Jav. Courant van den 25 Dec. 1850 



La 



d835. In dit jaar stiet hij , naar de waarneniing van D'. 

 Fritze, nog zware donkerkleurige dampwolken uit, welke, even 

 als in 1858 bij den Lamongan het gcval was , bij tusschenpoozen 

 werden uitgebiaakt. Sedert dien tijd echter, na gediirende 

 34 jaren onafgebroken rookwolken uitgebraakt en ten minste 

 5 hevige uitbarstingen van asch te hebben ondergaan, keerde 

 hij van heverlede weder tot rust; zijne rookzuil verdvveen 



eindehjk geheel en al, en in: 



d838, in de 7naa?id 3Iaart, werd de bodem des kraters 

 plotsehng met water bedekt, terwijl de naburige 

 welke, naar het schijnt, sedert 1806 evenmin in rust was 

 geweest, voortging met woeden. Volgens van Herwerden meet 

 er reeds in 1855 (?) water in den krater voorhanden zijn 

 geweest. In dezen toestand zagen wij, D\ Fritze en ik, den 

 Bromo op den 7^^" Julij, 1858. Op den bodem des kraters lag, 

 stellig 1500 voet diep beneden.dcn rand, een hlaauwachtig 

 meer, hetwelk aan de oppervlakte in eene gestadige beweging 

 was; eenige zwarte ligchamen (puimstccnmassa's), die men 

 zelfs met den kijker niet naauwkeurig kon» onderkennen, 

 drcven op het water rond. Opstijgende dampen schcnen een 

 lioogen warmtegraad aan het water mede te dcelen en het 

 tevens in beweging te brengen. 



In dozen toestand, namelijk, zondcr dampen ic docn op- 

 stiff/en uit zijncn krafcr, welks bodem thans met een 



meer bedekt was, bicef de Bromo gcdurcndc 5 jaren on 10 



