913 



schijiit ook do gansche bodem, rondom hot iiicci- gclegcn, nil 

 opgdoste, weekc, modderaclitige zellstaudigheden te beslaan; 

 de hoeveellieid regenwater, welke in dezcn wijden ketel te 

 zamenloopt, kan niet gering zijn. De werkzaaraste fumarolcn, 

 waaruit, behalve Avaterdaiiip , steHig zwaveligzurc dampen 

 opstegen, lagcn in de nabijheid van den voet des zuidelijken 

 kraterniuurs; stijgt nu het water in dit meer, dan woiden 

 deze fumarolen daarmede bedekt, het water moet derhalvc met 

 zwavelzuur worden bezwangerd, ^^elke niet vrij kan blijvcn, 

 wanneer do modder van het troebcle water hoofdzakclijk uit 

 kleiaarde bcstaat. llet is duidclijk, dat de cerstvolgendo uilbar- 

 Sting, welkc zai plaatsgrijpen, zoodra cene voldoende lioevcel- 

 hcid dampen ontwikkeld is om den kraterbodem te doen bersten 

 en gelieel of gedeellelijk tot aan den bovensteu rand op tc 

 heffen of op te slingeren, Yoor het grootste gedeelte altliansin 

 het begin der cruptie uit mo^/t/er- en waterstroomen zal bestaan. 

 Uit dergelijke modderstroomen, waarbij zich zonder t\^ ijfel de 

 asch voegde, welke^ in clroogen toestand door den krater 

 werd uitgeworpen, en die veiToIgens, met het water der gecon- 

 denseerde dampen verraengd, tot sHjk overging, zijn ongetwij- 

 feld de liehtkleurige tufraassa's gOTormd, welkc de buiteuwaarts 

 gekecrde heUingenvan den Rawon, op enkele plaatsen ter dikte 

 van 150 Yoet bedekken. Werd nu van eene dergelijke uUbarsting 

 (in geval zij sterk genoeg was om eenige koffijtuincn te vernielen) 

 in de Javasche Courant melding gemaakt en kwam door een 

 bijzonder toeval een nummer daarvan, hetzij naarDuitscbland of 

 naar Frankrijk J dan zou men in alle dagbladen dier landcn het 

 volgende berigt geplaalst zien; «0p Java heeft weder eene 

 « schrikkelijke tvafer- en inodde ruilharslmg ^ uit een grootcn 

 ((vulkaan, plaats gehad, welke overeenkonit met die, welkc 

 <(in 1817 uit don Idjcn en uit den Galoenggoeng , in 1822, 



« plaats greep- Het schijnt derbalve, dat de hoeveelheid mod- 

 ((der onuitputtelijk is, welkc uit den die|3sten schoot der aarde 

 ((door deze merkwaardigste soort der vuurspuwende bergen 

 ((opwelt, door vulkanen, welkc, naar liunncn aard, gchcel en 

 «al afvvijkcn van de overige vulkancn, die ons bekend zijn 



