934 



Ook Ic Bondowoso zijti hot de liecrscheiidc windenj gedit- 

 rende de drooge maandeii des jaars; tcgeii het invallen van 

 den regeiilijd echter lioudeii zij. op, Onweders en regen- 

 bnijen Ivomen te Bondo\yoso meestal iiit het oosten; eerst 



w 



omluillen zij den Rawon, om zich later over de vlakte uit te 

 breiden; naar mij door de be w oners wcrd vcrzekerd, komen 

 zij nimmcr uit het zuiden, en cvenmin uit bet westen. 



Geheel Besoeki, maar vooral Panaroekan, is beruclit door de 

 cndemische kust- of moeras-? koorlsen, welke aldaar heerschen. 



Tien bijzotider sterk kontrast merkt men op tusschcn het 

 drooge Titnorsche klimaat van het smalle, oosteHjke gedeelte 

 van Java en dat der hoog gelegene Prcanger-Regentschappen, 

 waar gebergtcn en plateaux, met digte wouden bedekt , wor- 

 den aangetrolTen ; het klimaat dier laatstgenoerade landen, 

 namelijk, komt bijna overcen met dat van Sumatra; bijna 



■be 



goed 



Het lijdt geen twijfel , dat de grootere droogte, welkc 

 in Oost-Java hecrscht, welke insgelijks blijkt uit de psycliro- 

 meter-waarnemingcn , door mij gcdaan, i) — in zekere mate 

 wordt te weeg gebragt door het gemis van geboomte en de 

 meestal ;r««y//^e en steenachtige gesteldheid des bodems. Het is 

 waar, men Ireft hier schaduwrijke , hoogstammige wouden 

 aan, zoo als, b. v. aan de benedeuhehingen van den Rawon, 

 ten oosten van Pocger en op andere plaatsen, maar deze heb- 

 ben slechls ccne gcringe uitgestrektheid ; uitgebreide, schaduw- 

 rijke, vochtigc ^\ouden daarent^en, welke zich verheffen boven 

 dikke lagen van vruchtbare, kleiachtige aarde, die zich onaf- 

 gebroken over gansche landschappen uitbreiden, gelijk onder 

 anderen in de, Preanger-Rcgentschappcn hot geval is, d 

 worden in Oost-Java volstrekt niet gevonden; in de pla 



eze 



treft men 



J 



ja, zelfs de wouden 



der hoog gelcgene zone, boven 4,000 voet, maken een scherp 

 kontrast met de vochtigheid en den rijkdom aan schaduwen der 



•) Die later, in mijae Bijdragen tot dc meteorologie van Neerlandsch Indie, ziillcn 

 medcsedceld worden. 



