938 



tenis werkelijk heeft plaats gehad, wordt ineer dan waarschijiilijk 

 gemaakt, zoo door de ligging en de gesteldheid der beide bergen, 

 als dooi- de schriftelijke bewijsstukkcn , welke later zuUen worden 

 mcdcgcdeeld 5 volgens deze toch had er, in loS6, uit «de 

 braiidende berg van Panaroekan)) eene voorbeeldeloos hevige 

 uitbarsting plaats, waardoor het daglicht gedurende drie dagen 

 ■W'crd verduisterd en 10,000 menschen cm bet leven kwamen. 



Dit had plaats in de eerste jaren der regering van Senopati 



Mataram. N 



gmg 



berg voort onlzaggelijke, zwarte rookwolken uit te braken, 

 ijk door Hollandsclie zecvareudeu v^ ordt vermeld, die op den 

 IS^*"" Januarij, 1597, beoosten Panaroekan voor anker lagen. (Zie 



((De brandende berg van Panaroekan)) kan geen andere 

 hans door ons bchandelde berg zijn, die waarschijnlijk 



T66r de zoo even ven „ ^ . ^^ ,^...^.^^.^ 



kegclberg vormdc 5 ook zai aan het noordelijke overblijfsel , eerst 

 na het verbrijzelen van den berg zelven, den naam van goenoeng 

 Ringgit, d. i. pilaarberg, ') zijn gegeven, welke naam zeer 

 gepast mag genoemd worden , dewijl zijn hoogste top in den " 

 vorm van pilaren verbrijzeld en verbroken is. Geen andere 

 vidkaan verheft zich in dit landschap; het dorp Panaroekan 

 echter, hetwelk destijds eene volkrijke hoofstad Avas, ligt jn 

 de onmiddellijke nabijheid van den oostelijken voet van den 

 tegenwoordigen goenoeng Ringgit. 



Niet gering toch moet de kracht zijn geweest, waardoor 

 tien duizcnd menschen, die den voet des bergs bewoon- 

 den, werdcn gcdood; niet geriny kan de uitbarsting . zijn 

 gewpest, waardoor de verbazende massa zand en asch is uit- 

 gebraakt, door welke de kali Sampejan zich een bed heeft 

 gebaand, en welke den ganschen oostelijken voet van den 



*) Volgens de verklaring, welke mijdoordebewoners (Madoerezen) deromstreketi 

 Tanhetwoordringgitwerd gegeven, moet het /^zYaa/- beteekenen ; volgens professor 

 Taco Eoorda (zie hoofdst.l. biz. 506) beteekent het in Let Javasch: wajang-pop; 

 volgens Winter (jav.) ook de kap, het bovcnste gedeeltc van een mnur, en ringkit 

 (maleischj beteekent: kanteclcn, scliietgatcnj — vooral de laatste benaniing zou zecr 

 gepast voor onzen berg zijn; vergelijk daarmede Ringyh Figuur 1 en 3. 



