957 



zijncr bcwering bijbrengt, zonder eenigeu c^rond hoofireiiaaind 



is. Vcel A^igtiger bewijsgronden en stellige berigten gcven 

 daarcntegeii de zekerhcid^ dat de berg, waanan in die berigten 

 sprakc is, de tegenwoordige Ringgit was. Laat ous tot dat 

 einde eenige der voornaamsle bewijsgronden, getrokken uit de 

 vroeger -vermelde berigten, medcdeelen. 



1<> In latere uitgaven van het reisverhaal van 1G97 (zie 

 vroeger n^ V) wordt gezcgd, dat de herg bij gelegcnheid der 

 nitbarsting steenen tot binnen de stad Panoroekan heeft 

 gcworpen. Ware bet de Keloet geweest, welke die steenen 

 iiitwierp, dan zouden zij eerst weggOvsIingerd moeten zijn gewor- 

 den : over het Kawi-Ardjoeno-gebergte , vervolgcns over cen 

 gedeelte- van den Tengger en eindebjk over den Ringgit zclvcn, 

 ten einde tot in de stad Panaroekan te kunnen komen* zij 

 zouden derhalve vier en twintig geographische mijlcn ver, 

 zoo groot is de Ujnregte afstand, waarop de Keloet van de stad 

 Panaroekan ligt, — door de lacht hebben moeten vliegen, 

 om in de stad Panaroekan neder te kunnen vallen. Zij zouden 

 alsdan even goed verre over de noorderkust been geslingerd 

 hebben kunnen worden, of tot aan Mataram, of aan Lasem 

 hebben kunnen komcn. Zoo lang echter de aarde door menschen 

 bewoond wordt, is eene dergelijke werpkracht eens vulkaans 

 nog nimmer waargenomen geworden en is dezclve daarenboven , 

 naar de wetten der evenwigtsleer volstrekt onmogehjk, 



Geen andere berg ligt zoo nabij Panaroekan als de Ringgit; 

 zijn top is ter naauwernood \^h geographische mijl van de stad 

 verwijderd. De naast volgcnde is de Rawon, welke op ecu 

 afstand van G^^ niijl hgt. 



2o Ware het de Keloet geweest, die bij Kediri ligt, welke 

 in 1586 uilbarstte, dan toeh zou lloutnian de rookzuil, door 

 dicn berg uitgeworpen, reeds in de straat van Madoera, noord- 

 waarts van Soerabaja, even goed hebben waargenomen ^ — al 

 had hij den berg zelven niet gezien , — als hij van daar (zie 

 vroeger de nitgaaf no III, blad 70) den Aidjoeno werkelijk in 

 het gezigt kreeg, welke berg ter zijde van ^ew Keloet is ge- 

 Ixi^Qu. Eerst den 17**^" spreekt liij van den <(brandendenberg,)> 



