963 



Januarij haddoii zien ojjrijzen. Er zijn loch op kaarleu, welko 

 2V2 ecuw later in hct licht kwanien, gclijk die van Rafllcs, 



gccnc minder grove dMalingen begaan; raaar d 



CO 



de opgegevcne rigting werkelijk achter de and ere bcrgcn. Dat 

 overigens cone rookzuil, door den Ringgit uitgebraakt, in die 

 opgegevenc rigting, in welkc voor den Ringgit de Rawon en 



j de Rant(^ en de Idjen gelegen waien, — Ijoven den 



naderb 



deze bergen ziglbaar kon zijn, zal niemand tA^ijfcI- 



achtig voorkomen, die slechts ecnigermatc bckend 



bazende Iioogte, weike dergelijkc vulkanische rook- en aschzui- 

 len beroiken. ') Steeg eenc aschzuil uit den Gocntocr bij gele- 

 gcnheid eener uitbarsting in 1843, welke slechts gering mag 



(zic hoofdstuk I. bladz. 92), tot eene hooglc 



van mcer dan 20,000 voet, hoeveel hooger zal die van den 

 Ringgit bij zijne uitbarsting niet opgcstegen zijn, welkc alle 

 andere bekende uitbarstingen op Java overtrof in hevigheid en 

 in de mate van verwoestingen door haar aangerigt! 



De afstaud van den Ringgit tot aan het pilnt C bedraagt 23 

 gcographische mijien. Bekend is het, dat, ten gevolge van de 

 rending der aarde, op dicn afstand slechts voorwerpen kunnen 

 waargenomen worden, ^vclke eene hoogte van 7,-^00 voet hebbcn. 

 Uilhoofde nu gebergten ter hoogte van 8 en 9,000 voet, namelijk , 

 de Idjen en de Rawon, op ongeveer Hz van dien afstand van 

 den Ringgit en dus op 2/3 van dien afstand van het punt C ver- 

 wijderd tusschen beide gelegen waren, zoo volgt hieruit, datde 

 rookzuil meer dan 12,000 voet hoo^r meet crewecst ziin om bovcn 



den zoom van het gebergte, dat nader bij den beschouw 



gelegen was, uit te steken. Waarschijnlijk zal zij het dubbcl dier 

 hoogte hebben bereikt, dewijl Houtman nog van dat verwijdcrdc 

 punt, — niettegenstaande hij slechts het bovenste gedeeltc der 

 zuil kon waarnemen, dat hovcn den zoom van het naderbij gelc- 



^) Daar op Java de gewoonte bestaat de Loogc l;crgcn near den Baam der nabij 

 gelegenc hoofdplaatsen, -nclke ann de knst liggen, te noemen, zoo is het niet 

 waarscltijnlijk , dat ook de Eawon dcstyds rookwolkeii uitbvaakte; in dat geral tocli 

 zou men denzelvcn even zekcr den „brandcnden berg van Balabuan" hebbcn 

 genoemd alsgeiic met dennnam van: den vulkaan van Panaroekan wcrd bestempeld. 



