987 



* 



gedurendc de cb daarcntcgen is hct ecn moddcrpocl, waariii 

 een aaiital reigers \\aden5 de ultgestroktheid van hetzclve is 

 ecliter tegering, dan dat men de ongezondheid van Banjoewangi 

 aan de nabijheid van dit mooras zou kunncn toeschrijven. 

 lets meer zuidvvaarts dan het fort is eene larige bi ug over dit 

 moeras (de ^nonding dor kali Tainboeng) gebouwd, Avaarover 

 de naar zee gekccrdc oostebjke oever der landtong wordt bcrcikt, 

 welkc de gewonc landingsplaats is der sloepen. llct is eene van 

 de wandelplaatsen der eenvoudige inwoners van dit weinig be- 



zochte plaatsje. 



De landtong, gelegen aan gene zijde van het moeras^ ontstond , 

 naar men verhaalt, ecrst als eene bank bij gelegenheid der 

 uiLbarsting van den Idjen in 1817, ten gevolge van de groote 

 hoeveelheid zand en ruodder, welke de beek Tainboeng dcs- 

 tijds zeewaarts voerde. Vele bewoners vermijden dit oord, uit 

 vrecs voor koortsachtige aanvallen. Endeniiscbe koortscn hebben 

 Banjoewangi in vroegere jaren zeer berucht gemaakt; het is 

 echter waarschijnlijker, dat haar ontstaan van mcer algemcene 

 oorzaken afhankclijk is, b. v. van het veilen van wouden, 

 van gebrek aan voedsel, ten gevolge van viilkanische uitbars- 

 tingen, — -als van de uitvvasemiugen van een dergelijk moeras, 

 dat zidk eene geringe uitgestrektheid bezit. Volgens metingen, 

 gedaan door officieren der Nederlandsche marine, ligt het 

 fort ((Utrecht)), te Banjoewangi, op S^'IS'SO'' zuider breedte en 

 124^21' coster lengte van Grccnw.; volgens de kaart van 

 Raffles ligt het op 8'12 50" en 12442'. De eerstc opgaaf, 

 betreffende de lengte dezer plaats, is juister dan de laatste. 



De bodem der vlakke dieplanden, ten oosten en ten zuld- 

 oosten van den Idjen, bestaat hoofdzakelijk nit het reeds 

 vroeger vermclde vallvanische zand en asch; vcrmengd met 



zwavcligzuur water stroomden dezc zelfstandigheden, bij gele- 

 geheid der uitbarsting van 1817, uit den krater des vnlkaans, 

 en vormden zij breede banken, ter plaatse w aar de beekkloven 

 aan den voet des vulkaans eene meer vlakke gedaan te aannemen. 

 Scdcrt dien tijd zijn deze uitwerpselen tot padas verhard en 

 makcn zij een dorrcn, onvruchtbaren bodem uit. YcrgeL Bat. 



63 





