1016 



Dc ziire beek, welke in den krater des Wajang ontspringt, namclijk, 

 de ^ tji Paneresan » , verkrijgt geene melkwitte kleiir, nadat zoetwatcr- 

 beken zich in Iiaar liebben ontlast; zlj neemt eene bijna onbemerkbare, 

 docli steeds doorzigtige, weiachtige kleur aan, welke haar gedurende 



een groot gedeelte van haren loop bijblijft, zonder daarom ondrink- 

 baar te zijn. Boven het punt, waar de beken van zoet water in haar 

 nitloopen, is zij z66 wrang van smaak, dat bij liet gebruik daarvan 

 de tanden stroef worden; overigens bezit liet aldaar eene lielderlield 

 als kristal, (Het is eene verdunde opiossing van Bisulphas aluminae.) 



30 Het gebcurt menigwerf, dat, na aanhoudcnden regen, de 

 hocvcellieid zoet water^ naardePait heengestroomd, nog grooter 

 is; dit water voert alsdan eene groote hoeveelheid van de vul- 

 kanische asch en van den kleibodem met zich, ten gevolge waarvan 

 00k het water dcr naderliand vereenigde beken (banjoe Poetih) 

 Iroebel en luelkwit wordt. 



Aan sommige Javanen, to Asem bagoes gevestigd, bij wic ik 

 onderzoek dcswege deed, w^as de zure cigenschap van het 

 water dcr kali Poetih geheel onbekend, niettegenstaande hunnc 

 eigene rijstvelden met dat water werden besproeid; auderen 

 beweerden, dat de beek hare zure eigenschap reeds voor Ian- 

 gen tijd had verloren; men zou dcrhalve kunnen veronder- 

 stellen, dat de beek, v66r de uitbarsting van 1817, grooter was 



r 



dan thans, had niet reeds Leschenault, in 1805, de opmerking 



r 



geraaakt, dat zij soniwijlen eene zeer geringe hoeveelheid water 

 bezit, ja, geheel en al in den bodera verdwijnt. 



Na de mededeeling van het scheikundige onderzoek van het 

 water der beek, zullen wij de geschiedenis des vulkaans mede- 

 declcn, bcnevens de uitbarsthigen, welke hij heeft ondergaan. 



* • 



SCHEIKUNDIG ONDERZOEK VAN TIET WATER DER BA^~J0E PAIT 

 IN HET GEBERGTE IDJEN, DOOR AUGUST WAITZ. 



Het water was helder als kristal, kleurloos en zonder merkbaren 

 reuk. De smaak was eenigzins zum*, latende hetzelve, met eencn 

 zoetaclitlgen, zaraentrekkenden nasmaak, eenige werking op de tanden 

 na. Het specifieke gewigt kwam genoegzaam geheel overeen met dat 



