102G 



reeds warcn aane;erii?t. Niette'2:enstaande de overslroomde vcl- 



>Q^*.Q'" --^--^-'-^O 



den weldra bevrijd geraakten van hot overtoUige water, dat 

 in zee stroorade, was de hoeveelheid asch en moddcr, welkc 

 op de veldcn blcef liggcn, z66 groot, dat aan geen beplanten 

 kon gedacht worden. Sedert den 18^'" Februarij scheen 

 dc natuiir weder tot rust te zijn teruggekeerd en met den 

 Ijam j^^i houden de schriftelijke berigten dienaangaande op, 

 met de volgende woorden: ((de berg blijft nu rustig, maar al 

 het oniliggende laud is verwoest, de waterleidingen zijn door 

 modder en boorastammen verstopt, de bruggen vernieldj de 

 wegcn uitgespoeld en onbruikbaar gemaakt, bet uitgestrekte 

 woud Soelii, bezuiden het hoofddorp gelegen, is geheel en al 

 verdwenen, drie dorpen, met 90 huizen, zijn weggespoeld, 20 

 bufH^Is en 32 koeijen zijn vermist geraakt, tervvijl 106 buffels 

 en 72 koeijen gestorven zijn aan eene zickte, welke dagelijks 

 grootere voortgaugen niaakt; het aantal gestorvene paarden en 

 Imisgedierte is even groot als onder het zoo even genoemde 

 vee; zeer vele be\voners dezer strekcn lijdcn aan buikziekten 

 en aan boosaardigen hoest. De vclden zijn verwoest en in ecn 

 modderpoel herschapen- op vele plaalsen is het water nog met 

 zwavelzuur (?) en asch vermengd.» 



Wij zien derhalve, dat: 33 dagen lang, namelijk, van den 

 16'^° Janbarij tot op den IS'i^" Februarij, 1817, onophoudehjk 

 rook\^ olken uit den krater opstegen, waaidoor aanvankehjk ((vuur- 

 stralen)) omLoog schoten; J9 dagen lang daverde delucht vande 

 hevigste ontploffingen, namehjk, van den 16'^^" Januarij tot den 

 4.dm Februarij; d7 dagen, van den 25''"" Januarij tot op den 

 ^IJen Februarij werd de lucht door aschresrcns verduisterd. en 



gedurende 



Januarij tot op den 



4d«a Februarij en op nieuw van den 1 H^" tot den 18'^*" Febi 

 hadden overs troomingen van modderachtig water plaats. 



Volgens later ingewonncn berigten, heeft men de overstroomde 

 rijstvelden, sawa's, gedurende twee jaren onbebouvvd moeten 

 la ten. Ncrgens heb ik m deze streked iets anders aange- 

 trolTcn dan vulkanisch zand, zoowel grof als fijn zand (asch); 

 blcchls deze zclfstandiprhcid is hot derhalve, welkc vcrmeu;?d is 



