1033 



historisch zeker lieeft ondergaan; slaan wij eclitcr hicr \an den 

 kraterrand, den blik om ons heen, dan zuHcn wij ons over- 

 tuigen, dat de vulkaan, alvorens hij zijne tegenwoordfge gedaanlc 

 verkreeg^ liet schouwspel heeft opgeleverd "van veJ groolere, 

 nog geweldigere omkeeringenj welke door den donkeren sliiijer 

 Tan ceil wen 5 ja, van tientallen van ecu wen bedekt zijn. Daar 

 geenerlei berigtgever gevonden wordt, die ons omtrent dezc ge- 

 beurlenissen van den vuortijd zon kunnen onderrigten^ zulicn wij 

 onze toevlugt nemen tot eene vergelijking met andere vuIkcHienj 

 ten einde uit de producten en de wijze^ waarop deze zich aan 

 het cog voordoen^ gevolgtrekkingen te maken^, ter verklaring van 

 den gang en de ontwikkeling der plaats gehad liebbende gebenr- 

 tenissen, en tot staving onzer redenering gronden bijbrengcn, 



steunende op de waarschijnlijkheid in plaats van op dehistorische 

 zekerheidj welke ons ontbreekt. 



Geen andere vulkaan op Java, welks ondergane verande- 

 ringen^ welks gescbiedenis als het ware met duidelijk scbrift 

 in de bouworde van het overgeblevene rotsgevaartc te lezen 

 staat, biedt ons hiertoe een beter punt van vergelijking aan dan 

 de Pcitoewa. 



Even als de Idjen heeft ook deze vulkaan eene kom van 

 ronden omvang, welker bodem met een aluinmeer is bedekt; 

 ten oosten van dit meer rijst de hoogste kegelvormige top van 

 dezen vuurberg opwaarts, op gelijke wijze als wij den Merapi 

 ten oosten van de kawah Idjen waarncmen, terwijl verder deze 

 bergtop aan de zyde, welke naar het meer is gekeerd^eenlood- 

 regten rotswand vormt ter hoogte van verscheidene honderd 

 voet. Volgens de berigten van Leschenault had ook de Merapi, 

 aan de zijde van het meer, een stcilen wand, welke later, ten 

 gevolge van het woeden des vulkaans, in 1817, instorlte en 

 met Zand en aseh werd overetelpt. 



Aan den oever van het meer (kawah) Patoewa Niegen, naar 

 het berigt omtrent dezen \ulkaan door Reinwardt geleverd, in 

 1819 nog zwaveldampen opwaarts, hoewel de krater in 1857, 

 loen D' Fritze en ik denzehen bezochten, gehecl en al uitge- 

 bluscht was. Dit meer was derhalve de plaats, waar de werk- 



