104G 



regcnlijd daarenlogcn lieeft men, bij het doorlezen van dc 

 Javasche courant, die te Batavia het Jicht ziet , tweemaal 's weeks 

 gelegenheid om zich bezig te houden met de — steeds offi- 

 ciele ■ — berigten van overstroomingen ^ welke raenigwerf in 

 twee, ja, in drie residentien te gelijker tijd hebben plaats 

 gehad. En men verlieze hier niet uit het oog, dat de door 

 ons behandelde uitbarsting van 1817 in het midden van het 

 regenachtige jaargetijde plaats greep, in eene maand, gedu- 

 rcnde welke op dit zoo vochtige^ zoo regenachtige eiland alleen 

 ten gevolge van zMare regens, ieder jaar even groote, ja, 

 grootere, meer vervyoesting te wees: bren^ende overstrooaiin- 



plaats grijpen 



beschouwingen is: dat de uitbarsting 



den Idjen, in 1817, eene uitbarsting w^as van asch, zwavel- 

 damp (of zwavclig zuur)*en waterdamp; dat de overs troonungen 

 van modelerachtig 5 deels zuur, en naar zwavel rickend water 

 aanvankelijk werden veroorzaakt doordien het zure meer uit 

 den krater werd gestuwd en later ten gevolge van het water, 

 uitgestort door vulkaijischeonweersbuijen; de watermassa's, hieruit 

 ontstaan^ vermengdcn zich bij het nederstroomen met zwavelige 

 en andere uitgeworpene zelfstandigheden , maar voornamelijk 

 met de vulkanische aschj welke in de bovenste zone des bergs 

 ter dikte van vier voet was gevallen, werden tot modder^ 

 stfoomden in de bcide langste hoofdkloven, — waarvan de 

 eene, de kali Poetih^ noordwestwaarts van den krater en dc 

 andere zuidoostwaarts van denzelven ligt, — met woedende 

 vaart het gebergte af en zetteden het diepland onder water. 

 Geen water kwam in eenigen anderen vorm uit den krater- 

 schacht te voorschijn, dan in dien van damp. Geene andere 

 overstroomingen haddcn alhicr plaats dan die, welke door ons 

 zijn vermeld geworden. Tot op een afstand van 2,000 voet 

 beneden dc kruin des bergs stierf alio woudvegetatie, 

 dc stamraen van het geboomte vier voet diep in de asc 

 ken; zf IPs te Ongop-ongop, in de nabijheid van den krater, 



c 



Tjemoro-boomen, wcIisANaar, onlbladcrd en dood 

 iden nog regtop en dit toch zou oinnogelijk het gev 



