1054 



Locli's i.011 ik krijgen; overal, waarlieen ik mij ook begafj zouclon 

 z!j mij volgen; hij zelf zou mij begeleiden en voor dit alios, 

 behoefde ik geen enkelen cent te betalenj tenzij ik zulks 

 volslrekl zou verlangenj)) enz. 



Hetgeen zoo even is vermeldj heb ik bijna altijd door liel 

 gedrag der Javanen bevcstigd gezien. Ik zou aycI eens willen 

 ^vetcn, hoevccl koffijbooncn dicgcncn hopen te outvangen, die, 

 als voGistanders der zoogenaafnde vrije cultuur op Java, ver- 

 langen, dat het aan de inboorlingen worde overgelaten, om tegen 

 betaling van goed geld, zoo veel of zoo weinig koffijboonien le 

 planter! 5 als zij, — zonder daartoc gedwongen te worden, uit 

 eigcne beweging, namelijk, — zullen willen doen. Ik voor mij 



ik houd mij ovortuigd, dat de Javaan uit eigene be weging met 

 meer zai planten dan voor zijne eiyene belioefte zal worden 

 yereischtj en dat hij, zoodra de regeling van den arbikl aan 

 zijne vrije keuze wordt overgelaten, jaarlijks geen dozijn koiTij- 

 4)oonen aan de Europesche markt zal brcngen. 



AYil men, dat de Javaan vrijwillig plante, dat hij tegen bil- 

 lijke vergoeding ccne groote hoeveelheid prodncten aflevere, 

 zoo zorge men eerst, dat het aantal zijner behoeften vemieerdere, 

 maar bovenal dat hij de genoegens eener Europesche levens- 

 wijze en artikelen van weelde leere kennen, Al de behoeften, 

 welke hij thans heeft, kanhijinzijn eigen land bevredigen^ om 

 dezelven te voldoen, behoeft hij zich ^eKin 3 palen van het 

 dorp, waar hij gevestigd is, te verwijderen! 



Het karakter der Javanen schijnt in den loop van tv^ee 

 eeuwen geene bijzondere verandering te hebben ondergaan, 

 Het oordeel loch, dat in 1656 door een Nederlander over den 

 inborst der Javanen werd geveld, is Mxn dien aard, dat het 

 als eene naauwkeurige schildeiing van den Javaan van onzen 

 tijd mag beschouwd worden; moge het voorbeeld en de invloed 

 der Europeers eenige wijziging hebben te weeg gebragt in som- 

 mige karaktcrtrekken of eigenschappen des Javaans, op zijn 

 karakter in het algerneen is het nog hedea van toepassing. 

 Het zij mij vergnnd alhier eene merk\^ aardige plaats aan te 

 halen uit een werk, waarvan waarschijnHjk slechts een gering 



