1176 



zure kalkj koolzure en zoutzure natron^ wclkc (lit Avatcr 

 ongelwijfekl in groote Jiocveelheid bevat, ook jodiurn daariii 

 namvezig zijn? 



Blodder- en gcis-bron van Java no III en IV, 



YERSCIIUNSELEN BIJ KOEWOE EN MENDANG, 



{Toevoegsel hehoorende tot blach, S49 d&r ii'^'^ afdeeling.) 



Slechts met korte woorden kon ik ter aaiigeliaalde plaals van 

 deze modeler vulkanen gewagen, uitlioofde ik die niet zelf had 

 bczocht. Ik had gccne melding gemaakt van do mQdderwcl 

 Danoe, nocli Tan de salse Tjioejah en beschreef dezelven ondcr 

 den naani van «moddervulkanen van Poerwodadi en Kasonggo, 

 Java n*^ I en II^)) naar de berigten, welke ik daaromtrent van 

 andcren had verkregen. Uithoofdc de beschrijving door Domis *) 

 van deze moddcrvulkanen geleverd mij te onnaauwkcurig voor- 

 kwani, zoo steunde het door mij vermelde hoofdzakelijk op mon- 

 delinge berigten van Europesche reizigers. Ik meende van hen 

 vcmomen te hebben, dat de modderbron no III (vroeger no I) 

 zich bevond op den schedel van een 40 voel hoogen heuvel, 

 ten gevolge waarvan ik dezeUe als zoodanig beschreef. Lalcr 

 ccbter kwam mij het reisverhaal van den heer J, K. Hasskarl 



^) Zie Oosterling II. 2. p. 45. (Vergel. Verhand. Bat Geuoolschap*) Het verschil, 

 hetwelk erbestaat tusschen deberigten van Domis en die van den heer Hasskarl, tradit 

 de laatstgenoemde to verklaren door aan te nemcn. dat de gas-vulkanen cene sterkere 

 werking hebben gedurende den regenmoesson. Uithoofde echtcr andere Europesche 

 reizigers en inboorliiigen eenstemmig verzekeren, dat cr in de verschillendc jaar- 

 getijden, zoo drooge als regenaclitige maanden, geen of althans slechts zccr gering 

 verschil, — trapsgewijs toe- en afnemende werkzaamheid, '— wordt waargeno- 

 men, zoo kan het niet anders of Domis hceft zich in Jeze beschrijving aan over- 

 dryviug schuldig gemaakt, of zij rust op cene verkcerde opvatting dcr verscliijnsclen. 

 De mededeelingeu, gedaan door Muncke in Gehler's Neues phys. Lex. IX. 3. V, 

 p. 2326, overgenomen uit een anoniem berigt, geplaatst in de Bibliotheque Uni- 

 verselle, 1817^ Juillet, ^Moddcrvulkanen ran Knhoo op Java," behoordcn aan- 

 merkelijke wijzigingen te ondcrgaan. 



/ 



