1257 



zuideii naar liet noordcii gemelcn, had deilialve oouo lengle 

 van COO, dc grootc, dat is, van Iict oosten naar het wcstcn 

 gerekendj had cene Icnglc van 780 minutcn en bcslocg bij 

 gevolg niet de hclft der ruimte van den tring, Avaarbinnen do 

 onlploffmgcn werdcn gehoord. Do asch^ welko over Cheribon 

 been nog verder werd voortgestmvd, nanielijk, tot aan Batavia, 

 660 minutenj en tot aan Bcnkoelen, ongcvcer 970 niinntcnvcr, 

 hecft gcenc duisternis docn onlstaan. *) 



Ten gcvolgc van doze uitbarsling was do zee niijlca ver 

 met cene vlottendc, laag puimsteen bedekt, het land met 

 puimsteen en asch overstelpt en als vvoonstcde van mensehen 

 bijna geheel verwocst; alios wat nog was gespaard geWevon, 

 wat het leven niet had verlorcn door dc uitbarsting, door 

 den regen van puimsteen en asch en don vuurgloed, wat 

 niet verbrijzeld was geworden door dc wervclwindcn, kwani 

 nu om van honger; epidemischc ziekten^ namclijk, boosaar- 

 digo buikloop, slccpten mcnsch en dier in lict graf, Het ge- 

 brek aan lovcnsbehoefte was zoo groot, dat zelfs do dochter 

 dcs Konings van Sangar van honger stierf; van liot gansche rijk 

 Dompo blcven slechts 40 , van dc beide koningrijken Pekat en 

 Tomboro slechts 3 en van de bewoners der stad Soembawa niet 

 nicer dan 26 porsonen in hot leven. Met betrckking lot de meeste 

 eilandonj welke zich aan de ecne zijdc tot aan Java, aan do 

 andere tot aan Timor uitstrekken, misson wij alio borigten, 

 dewijl zij niet door Europeers wordcn bcwoond. Het aantal men- 

 sehen, dat op Soembawa en op de overige cilanden don dood 

 vend, Kiat zich eenigermatc berekenen, wanneer men nagaat 

 dat, behalve 12,000 zielen van hot weinig bevolkte Soembawa 

 allocn op Lombok , welk ciland dostijds sterker bcvolkt was ei 

 zulks nog hedcn is, 44,000 mensclicn omkwamcn, niettegen 

 staandc hot middengedeeUo van dat ciland op con afstand vai 



5 



*) Ware de oostewind sterker gewcest, dan zou er volstrekt gecne asch ten oosten 

 van den vulkaan zijn gevallen; de Tomboro zou \n dat geval, even als de Goentoer 

 op den 4tlen Janiiarij , 1843, aan het oostelijkc iiiteindc der cllips zijn gelegen 

 cwcest, terwijl de aschregcn een volkomcn cirkcl zou hebbcn gevormd, met den 

 rulkaan in het middcnpunt, indien er cene volkomenc windstilte geheerscht had. 





