1283 



poozcn, tot 3 ure cles uamiddags voort. Maar lict lie\igsl tloocl 

 zich zulks den 15^*^° Fcbruai-ijj dcs voonuicldags ton 10 ure, 

 gevoelen. Alio bcw oners dos cilaiidsj die hot gevaar Yaii ver- 

 zwolgen te wordeii in do wijd gapcndo scheuren der aardkorst 

 kondcn ontvlicden, ijlden naar do schepen en stakenin zee; met 

 meer vertrouwcn \yaagden zij zich, in kleine vaarluigenj op 

 de goivende baron, dan dat zij Tcrtoefden op don bodcin dos 

 cilandsj waarop de benaming Tan vast met meer kon vvorden loe- 

 gepast. 1 



Alios was ingestortj geQii enkel stuk Imisraad \^as heel gc- 

 bleven; ja, zelfs hot fort Oranje, dat sedert 250 jaren zoo me- 

 nige aardbeving had doorgeslaan, lag in puinhoopen tor ueder, 

 tainen en aanplantigen waren door de uitgeworpeno vulkanlscho 

 stoffen overstelpt geworden, en de schade, welke do bowoiiore 

 ten gevolgc dezer uitbarsting Icden, bcdroeg in gcldsvNonrde 

 900,000 gulden. Eeu stuk gronds, van 12 voct diameter, was 



18 voet diep weggezonken; een gedoelte des bergtops ^Yas in- 

 gestort en aan de zuidelijke zijde van dcnzelven waren zeven 

 openmgen of kraters gevornid geworden. 



Met afwisselende hevigheid duurden dergelijke schokken tot 

 op den 9^^"* Maart, terwijl de bow oners gedurende al dicn tijd 

 te scheep of in ruw opgeslagene button aan hot strand Yer\^ ijl- 

 den. Zelfs in Moi en in Junij, 1840, werden nog allcrniinst 



een paar schokken gedurende ieder etmaal waargenomen. 



De rampzalige bewoners van Ternate, die alles verloren haddon, 

 waren aanvankelijk Yoornemcns den ondankbaren, trouweloo- 

 zen bodem te verlaten en een ander eiland ran den archipel 

 als een nieuw vaderland op te zocken. De magt der gewoonte 

 en de gchechthoid dos raenschen aan den groiid, die hem zag gebo- 

 ren worden , zijn echter zoo groot ^ de maatrogelon, welke hot on. 

 begrijpelijke wezen dor natuur heeft in hot work gesteld oni 

 de onherbergzaamste oorden der aarde bewoond te doen blij- 



') Ilct sterke kontrast tiisschen zee en laud vcrliest hier, in den Indischen archi- 

 pel, zijnc voile betcckciiis. Den bodem, die zoo menign-erf wordt bewogeiij kan men 

 niet langcr een vastcn bodem achtca. (Allecn te Pcnggalcngan hcb ik, 'm t'cnc 

 maand, 4 aardbevingco gevocki) 



