1288 



97. GOENOENG TONKOKO. 



Na ziine uitbarstinar batoe An 



1801 



dc maand en de dag zijn onbekend, braakte deze berg voor 

 de eerste maal vuur, ascli en steenen uit; deze eruptie \ing 

 aan omstreeks 3 ure des namiddags^de vulkaan wierp znlk eene 

 ontzaggelijko hoeveelheid asch uit, dat het zonlicht gednrende 

 twee achtereenvolgende dagen door dezelve werd verduisterd. 

 Tevens verspreidde zich een sterke reuk van zwavel; de uitge- 

 worpene asch werd tot Kema voortgestuwd. De vulkaan slin- 

 gerde tevens zoo vele steenen uit, dat op drie palen afstands 

 van denzelven een nieuwe berg ontstond, waarvan een tan- 

 djocng (kaap) zicli een eindweegs in zee uitstrekte; slechts aan 

 dozen nicuwen berg is het, dat de naam batoe Amjoes wordt 

 gegeven, uithoofde hij uit verbrande steenen is gevormd. ((Wij 

 hebben bier bij gcvolg een nieuw voorbeeld van lava-strooraen, 

 ^^elke zich, gelijk die van den g.Api, bladz. 1274 en 1276 



die van den piek van Ternate, bladz. 1282, tot in de 

 strekken. «De kratcr van den Tonkoko h'gt op zijnen hoogsten 

 lop; uilgcbraakte asch en steenen vonnen rondora den rand 

 een wal, gelijk aan dien eener benteng (vesting). De dieptedes 

 kraters zal ongeveer 600 voet bedragen; op zijn bodcm rijst 

 een niemve berg opwaarts, welke echter slechts ler halver 

 hoogte van den kraterwand reikt. Be voet van dezen btnnen 

 den krater gelegeilcu berg wordt doo7^ water omringd. De 

 hoeveelheid zwavel, welke binuen den krater wordt gevonden 

 is zeer groot. De buitenste oppervlakte des bergs is met geboomte 

 bedekt. Geene uiterlijke voorboden konch^den de straks vermelde 



De 



eruptie aan 5 zij ontstond eensklaps en werd noch door a; 

 schuddingcn, noch door onderaardscli geluid voorafgegaan. 

 werkingdcr uitbarsting rigtte zich naar het oosten, dat is, r 

 de zeezijde, hetwelk te meer opmerkensw aardig is, dewijl de 

 werking van den vulkaan Sapoetang, die op de westzijde van 

 het schicreiland gelegen is, gelijk wij later zuUen zien, zich naar 

 het westen, dat is, insgelijks naar de zeezijde openbaardc. De 

 berg blijft voortdurend rook opgeven; bij dc uitbarsting braakte 



