1293 



gebergle van noordelijk Borneo; Iioowel lict groolste gcckvUc 

 der ziiidelijke Iielft van Borneo wordt bcsclireven als een met 

 wouden bedek diepland (hylaa), zoo is liet ecliter Avaarscliijn- 

 lijk, dat de gebcrgtea van Borneo, namelijk, ran die helfl van 

 het eiland, welke ten noordcn van den aeqnalor is gclegen, zich 

 ove)^ eene aamnerkelijke uitgesirektheid tot eene groote • 

 hoogte verheffeUy uilhoofde van bet groote aanlal breede en 

 diepe rivicren, die in zee uitstroomen. Overeenkom^lig met 

 hetgeen wij in Sumatra vindcn, mogen wij dcrhalvc tot het 

 beshiit komenj dat ook alhicr breede hoogdalen^ plateaux, tus- 

 schen de bcrgketenen worden aangetroffen. Op dergelijke plateaux 

 wordt de'massa der bevolking van de Balta-landcn op Sumatra 

 aangetroffen, en dczc is, zonder dat er eenig nocmens\^aardig 

 verkeer tussclien haar en de kustbew oners bcstaat, zonder dat 

 zij zelfs zout bczit, tot een trap van eigendonimelijke beschaving 

 geklommen, v^elke men alliier, achter de digte, oorspronkelijke 

 wouden, welke de kustvlakten bedekken en het centrum des lands 

 omringen, nimmer zou vermoeden aan te treffcn. En om welke 

 reden zou er tusschen de boAvoncrs dier tafcllanden van Borneo 

 en de bevolking van het noordelijkste gedeelte van het eiland, die 

 naar luid van alle deswege ontvangene berigten tot de beschaafde 

 volken van hetzelve bchooren, geen verkeer kunncn bestaan? 



Al hetgeen met zekerheid aangaande Borneo bekend is, beves- 

 tigt dit vermoeden; het schijnt b. v., dat dehooge watcrval van 

 Pandasan (Tampasoek), in het landschap Papal, aan de noord- 

 westelijke kust van het eiland, — welke beschouwd wordt als 

 de hoogste waterval van den ganschen aardbol, — ncderstort 

 van den rand van een tafelland, hclwelk eensklaps in een steilcn 

 wand eindigt; alle kapen van de noord- en noordoostelijkekust, 

 waarvan in de werken van verschillende zeevarenden melding 

 wordt gemaakt, zijn liooge voorgebergten; zoo woi^lt de kaap 

 (tandjoeng) Kanioengan, tegenover kaap Donda van het eiland 

 Celebes, een hoog, vlak tafelland gchecten; dczc kaap strekt 

 zich, als een schiereiland van het vasteland van Borneo, naar 

 het oostcn uit en wordt bcgrensd door zeer diepe zeeen. 



Misschicn verhcffcn zich nog vele pieken in hot binneuland van 





.4 



