1294 



geheel 



jk Borneo, welke hooger dan 12,000' oprijzcn en ecliter 

 sn al onzigtbaar zijn van de kusten van dit eiland, dat 

 klein contincntaal land in het midden van den vulkaan- 



krans des archipels is gelegen. 



Inquirenda. 



Vroegere uitbarslingen van vnlkanen, van welke gecne zekere 

 berigten tot heden zijn verkrcgen, bencvens andere gebeurtenissen 

 in de naluur van den Indischen archipel, waar omtrent een nader 

 ondeizoek den geschiedknndigen zij aanbevolen. 



dSOO. In de eerste jaren der regering van Senopati [\ 1523) 

 had ccne vreessclijke vulkanische uitbarsting plaats, gepaard met 

 aardbeving en een sterken aschregen, welke de Javanen met 

 angst vervulde. (Nuar luid van Javasclie manuscripten.) Uit 

 welken vulkaan had dezelve plaats? 



d6J^. In dit jaar werd de dampkring van Java zoodanig 

 met aschwolken vervuld, dat hierdoor eene volslageiie duisternis 

 outstond. Deze asch werd uitgebraakt door een vulkaan van 

 een nabij gelegen eiland. (J. Crawfurd. Ind. Archip. holl. vcrta- 

 ling, III. bladz. 336, naar berigten, geput uit Javasclie kronijken.) 



Op welk eiland lag die vulkaan? Had die uitbarsting plaats 

 uit den Tomboro? 



d64d. In dit jaar verloren zeer vele menschen het levcn, ten 

 gcvolge van het instorten van den goenocng Adiksa. (Crawfurd, 



Thans wordt geen enkele berg op Java aldus geheeten, en 

 de vraag is dus: welke was die bersr? Zou het de Wilis ziin 



gew 



d664. Dcstijds had 



b^ <Jlt.JU10LUI5 



den Merap 



op Java plaats. (Crawfurd, 1. c. p. 509.) 



Welke onistandig heden gingen daarraedc gepaard? In welken 

 tocstand bevond zich de vulkaan voor dicn tijd? 



d674j d675, d676. In die jaren werd Amboina door zeer 

 hevige aardbevingen geleisterd, waarbij 2,000 menschen het 

 levcn verloren. (Valentijn; vergel. Crawfurd, p. 511.) 



Welke waren de bijzonderheden dier aardbevingen? Op welke 

 wiize kwamen die 2,000 menschen om het levcn? Stierven zij 



