1296 



van het opstijgen en van lieverledc ophefFcii dcr aangrenzende 

 ocvers, gelijk medo der vulkanische kegels^ welke in destraten 

 zclven zijn gelegen^ zoo merkt men b- v. aan de zuiderkust van 

 Java J voornamelijk naar de zijdc der Soenda-straat, de onmis- 

 kenbare tcckenen op van nienwc, vvaarschijnlijk nog steeds 

 voortdiircndc opliening^ 2o door uitgebraaktc lava-stroomen der 

 aangrenzende vulkanen, welke zicli tot in de zee uitstrektcn en 

 ten gcvolge daarvan het strand ophoogden, vtrbreedden , zoo 

 alsb. V. het gcval is met denbasall-stroom batoe Toetoel aan den 

 Javaschen oever der straat Bali; stroomen van die uitgestrekt- 



den op het eiland Banda en Ternate nog heden 



S 



't^ 



braakt (zie boven); 5*^ door alluviaalvormingen en vvel voor- 

 namchjk door het aanspoelen van vulkanische uitwerpselen, 

 waardoor b. v. de zeeboezem van Modjopait opgevnld en 

 de straat van Madoera nog dagehjks enger wordt; 4^ door 

 de vormin^ van nicuwen zcezandsteen aan de kusten en door 

 koraalboi 



Wij hebben thans, van de Nicobar-cilanden af tot aan de zaide- 

 hjke grenzen dcr Philippijnsche cilanden, onzen togt in cene 

 zuidelijke rigting, rondom het groote continentale eiland Borneo, 

 voortgezet over een krans van langwerpige eilanden^ weike in 

 den vorm van een hoefijzer aan een geschakeld zijn; wij hebben 

 daarbij den Iczer bckcnd gemaakt met lOGhooge vuurspawende 

 rotsbergcn^ — vnlkanen, — benevens met X lage aardheuvclen. 



waariiit gas opstijgt, z. g. moddenulkanen, — ■ tervvijl wij 

 tcvcns de nltbarstingen, welke zij hebben ondergaan, in zoo verre 

 dcze tcr onzer kcnnis zijn gekomcn, hebben g^schilderd. Alvo- 

 rens w ij nu overgaan tot eene nicer bijzondcVe verklaring van den 

 gcologischcn bouw van Java en der vulkanen, zullen wij in de 

 volgende hoofdstukken \i tot VI eerst de overige verschijnselen 

 en geheurtenissen in Neerlandsch Indie nagaan, die als het 

 gevolg der vulkanische werking mogenheschdhwdworden^ 

 of met de vulkanen in een zeer naanw ^ ge?iefisch verband 



staan. Eerst zullen wij dcrhalve de voorwcrpcn zelvcn, de 

 daadzakenj zoo volledig mogelijk trachten to Iceren kennen 

 en vervolgens het theoretische onderzock aanvangen. 



