1297 



IL GAS-BRONNEJN. 



Do vcrschijjiselcn, wclkc liicrtoe behoorcn, zijn niecrcudcels bij 

 do behandeling dcr eigeiilijkc vulkancn incdcgedeeld gewordcn^ 

 hicr zullcn wij dezelvca naar hunnc volgorde sleclits optellen, 

 en daarbij naar die plaatsen vcrwijzcn, alwaar zij vrocgcr zijn 

 vcriiicld gcAVordcn, ten ciiidc den Iczer ccn duidelijk ovcizigt 

 over de wijze waarop zij vooikonicn en het aanlal dicr vcrschiju- 

 scion tc geven. 



A. KOOLZUUR-BRONNtN. 



Uitstrooming Tan vrij^ gas-vorniigkoolstofzuur en oplioopiug cr 

 van in holen en gaten dcr bovenste aardkorsl; mofctcn, — slik- 



worden slechts zes dergtlijke plaatsen gcvonden. 



Op Java 



welkc allen^ met uitzondering van die onder n^ 2 vermeld, 



gcii \avi \ uijvaufjii ^uiuy 



deze wordt in een kalkgebergte aang 



bodem te huis behooren en aan do hellii 



zijn. Uithoofde dc koolzurc gas kleurloos en doarzigtig is, gelijk 



do danipkringslucht, derhalve onzigtbaar is, zoo vinden vele dier- 



boM 



doch 



op dergelijke plaatsen, ten gevolge van 



verstikking; deze plaatsen worden uit dien hdofde door 

 gowah Oepas, d, i. giftholen genocmd. De mensch < 

 kan al die Dlaatsen zonder 2-evaar bezoeken, mils hii 



o 



houdins: sla, dcwiil de gas-laair, die zwaarder is dan d 



den bodem blij 



dan 2 voet boven d 



rr 



k\v 



geringere hoogte bereikt. Holen maken hierop ecbler eene 

 uitzondering, de\Yijl de gas zich niet ter zijde kan uitzellen en 

 derhalve eene dikkere laag boven den bodem vormt. Dehoeveel- 

 heid gas, v^^elke uitstroorat, is nu eens meer dan eens minder, 

 terwijl op menigvuldige tijdstippen des jaars volstrekt geenc 

 gas op die plaatsen wordt ontwikkeld, waar zulks gedurende 

 andcre tijdperken wordt waargenomen; wij zullen dezelvcn straks 

 opnoemcn. Of die afwisseling zicli binncn bepaakle tijdperken 

 herliaalt, of zij derhalve regebnatig, periodiek plaats grijpt, is niet 



