1372 



water, dat aan de oppervlakte, 'en door gloeihitte, welke in 

 het binnenste dcr aarde aanwezig is. 



De volgende bronnen onderscheidcn zich van de overigen door 

 de beslanddcelen , welke zij bevatten, namelijk, n" 47, 48 en 49 

 doordien men Jodium in liaar water aantreft en no 17, 20, 

 55 en 40 door de verkiezelende eigenschappcn , die zij bezitten. 



Het zou bier de plaats zijn om de opgetelde 70 minerale 

 bronnen van Java uit een geneeskundig oogpunt te bescbou- 

 wen, de bestanddeelen der verschillende bronnen met elkander 

 te vergelijken en hare geneeskrachtige eigenschappen , met be- 

 trekking tot de verschillende ziekten, waartegen zij met vrucht 

 zouden gebezigd kunnen worden, aan eenig onderzoek te 

 onderwerpen . 



Naar mijne overtuiging bezitten de minerale bronnen, uit 



X^ 



177(1 



dit oogpunt beschouwd, slechts eene 

 uithoofde alle bestanddeelen derzelvcn, de gas-soorten niet 

 uitgenomen, door kunst daargesteld en den liranken overal 

 verschaft kunnen worden; daarbij komt nog, dat de tijd reeds 

 verre achter ons ligt, toen er nog eenig geloof werd gehecht aan 

 het bestaan eener zoogenaamde bronziel, aan eene verborgene, 

 niet stoffelijke kracht, welke het bronwater moest bezitten 

 Hierop maken slechts twee bronnen, namelijk, die van Geban- 

 gan en Asinan, no 48 en 49, ccne uitzondcring; deze bevat- 

 tcn een metaal, hetwelk zelden voorkomt en eene groote 

 geldsw aarde bezit, namelijk, Jodium, en wel in zulk een 

 rijken voorraad, dat hetzelve waarschijnlijk met goed gevol 

 daaruit bereid, ja, tot een ha^idelsarlWiQl zal kunnen verhe 

 ven \^orden. 



De ziekten, welken op Java het algemeenst en het menig- 

 vuldigst onder do Europeers heerschen, waarvoor bij gevolg 

 geneeskundige hulp ccne dringende, nicer algcmeenc behoefte is 

 geworden dan zulks ten opzigte van andcren het geval is, zijn 

 haren oorsprong vcrschuldigd aan het klimaat en worden ge- 

 woonlijk gebragt onder dc benaming van « tropische ziekten der 

 Europcers))^ die, welke het menigvuldigst voorkomcn, zijn: 



koorfsen, dysejitericn^ lever ziekten, en algetneene ver- 



S 



