1390 



1815. Naauwelijks had het woecleii van den TomLoro opgeliouden 

 of er werd, op den 15^^^"* Augustus^ eene uitbarsthigvan den Goentoer, 

 op Java, waargcnomen; zie bladz. 77. 



1815. Ook de Bromo (Tengger), op Java, liervatte in dit jaar 

 zijne werkzaamheid; zie bladz. 847. 



Bali en Lomhok. Op den 22^^^" November, derbal 



4 maanden na de vreessolijke eruptie van den Toiiiboro, wer- 

 den hevige aardbcvingen op Bali en op Lombok waargenomen. 

 Waarscliijiilijk meet het aan daze schuddingen der aardkorst 

 worden toegesclireven , dat het bekken van het meer (danoe) 

 Tambhngan, tusschen Tabanan en Boleling gelegen, werd \an 

 een geretcn en dat vele slreken van het land Bolel 

 overstroouid. i 



o 



1816. Op den 21«'^° September had de Goentoer,op Java, eene 



uitbarstlng; verffel. bladz. 77. 



&' •^'-is 



d8d6. Banda. Op den S***'* October, des avonds ten 8 ure, 

 werden, na een voorafgaand onderaardsch gcdruisch, hevigc 

 aardschokkcn waargenomenj welke zich van Jiet noordoosten 

 naar het zuidwestcn schcnen te rigten; tot aan den volgenden 

 morgen werden dergehjkc scliokken tallooze malen herhaald. 

 Vervolgcns keerde alles weder tot rust; op den ll''^« October 

 echter, des morgens ten 7 ure, herhaalden zich de aardschud- 

 dingen op nieuw en werden zij , even als vroeger, door een onder- 

 aardsch gedruisch vooraf gegaan. De schuddingen hielden nu, met 

 tusschenpoozcn , gedurende vcrscheidene dagen aan; de schok- 

 ken waren zoo hevig, dat nicmand in slaat was zich op de 

 been te houden, zoodat, op het vQrnemcn van het onderaard- 

 sche gedreun, zich alle bevvoners des eilands op den grond 

 wierpcn. Do meeste gebouwen^ die reeds door de aardbevingen 

 van den 8'***'' zooveel hadden geleden, slorttcn het eene n a het 

 andere in^ en binnen korte uren was de stad, op het eiland 

 Groot-Banda, in een puinhoop hersebapcn. Het schijnt, dat de 

 warme bron^ van welke Valenlyn spreekt en welkcr beslaan de 



IT. Zollinger, „Het eilarid Lombok," in het Tijdsch, v. Neerl. Inaie, IX. 

 bJatlz. 197. 



