1101 



urn dc wcst-nooidweslelijke hellinff van den Gcdc (P 



) 



s 



9 en 10 urc, clrie scliokkon eeiu 



1 !• 



I 







aiirdbcving met tussclicnpoozen van 15 minnten^ elk dezer 

 schokken duurde ongevecr 1/4 minuut. Do oppervlakte dcr 

 aarde werd golfvormig bewogen, en hot huis, vi^aarin ik mij 

 bevond, waggelde zoodanig, dat de balkcn kraakten. 



J840, Java. Op den 4''^" JanOarij, des middags ten I'/a ure, 

 werd in Midden-Java eene aardschudding waargenomen, welke 

 edurendeeenigcsekonden aanhicld^ men gevoelde dezelve In de 

 residenlien Saraarang, Kadoe, Bagelen, Banjocmas, Salatiga en 

 Jogjakeria, In de laatstgenoemdc plaats gingen de schokken 

 vergezeld van een onderaardsch gedruisch; zij deden zich 

 gevoelen in eene horizontale en in eene verticale rigting. Te 

 Samarang en te Bagelen werd schade aan de gebouwen ver- 

 oorzaakt. (Jav. Cour.) 



1840. Op den 2'^''" Februarij, des morgens ten 9 ure, ving eene 

 uitbarsthig van den Gamalama, op Ternate, aan, welke zeer hevig was 



en aanlileldtot des middags, ten 4 ure, van den daaropvolgenden dag 



5 



zie bladz. 1281. Van dezcn daoj af stiet de vulkaan 10 dasen acbtereen 



a " — ■ " "" ^" ^"& 



zware rookwolken nit zijn krater; voor bet overige was de natuur 



weder tot rust gekeerd. 



dSW. Ternate. Twaalf dagen na deze uitbarsting, namelijk, 

 op den 14'^"" Februarij, des nacbts ten 12 '/a, werd dit eiland 

 geteisterd door eene verwoestendc uitbarsting, \^'aardoor de 

 ganscbe stad met hare vijfbonderd huizcu, ja, zelfs bet sterke 

 fort Oranje, in een puinboop werd lierscbapcn; dergebjkc 

 schokken berhaalden zich gedurende de maandcn Maart, Mci, 

 en Junij zeer dikwerf. De aarde berstte en braakte water uit. 

 (Zie een nieer onistandig verbaal op bladz. 1282.). 



1840. Den 24'^^^^ Mel^ des morgens ten 2^2 nre, hervatte cte 

 Goentoer, op Java, zijne werkzaamheid, welke voortduurde tot aan 

 den avond van dien dag; vergel. bladz. 80. 



o» '"*0 



d8W. Java. Gedurende den noclit van den 12^^^"^ November 



en op den niiddag van den 22'^'" daaraanvolgende^ werd in 

 den omtrck van den Gedc ecnc aardbcving gevoeld. 



Hicrmede gingen 2 dier uitbarstingen van den Gede gepaard, 



