1405 



te Sitoli, vcrnam men te Baros een gemisch a[s van een sler- 

 ken wind en za^ men uit liet zuidwesten, das in do rigting 



waar het eiland Nias ligt, eene ontzaggelijko baar uit zee 

 opkomen, welke de met angst vervuldebewonerslandwaarts in 

 deed \lugten. Even plotseling vcrwijderde zich deze baar van 

 de kust; wel had zij een aantal praoe's verbrijzeld, raaargeen 

 mensch was er bij omgekomen. Drie schepen vond men later, op een 

 afstand van 1,900 voet van hunne ankerplaats, op liet droogeland. 



Ook op zee werden die hevige schokken bespeurd^ twee 

 Atjinesche schepen, welke den 4'*'° van Toeroemon waren ge- 

 zeild, hadden zich mcer dan twee mijlen ver zien voortz wee- 

 pen door eene ontzaggehjke baar. Even als te Nias het geval was, 

 duurden insgehjks hier de schokken op den 11*^^" Januarij nog voort. 



Als opraerkenswaardig verdient te woiden vermeld, dat slechts 

 ec7ien dag v66r het plaats grijpen dezer aardbeving de goenoeng 

 Gocntoer, op Java, zijne vroeger vermelde uilbarsting on- 

 derging. Indien er op Nias en in de naburige Balla-landen 

 nog geopande ki^aiers hadden bestaan, waardoor de gas-soor- 



Icn, of de dampen, zich een gemakkelijken iiitweg hadden 

 kunnen bancn, — de ontploffingen toch, of de plotselinge uit- 

 zctting van dampen, in de diepe haarden der vulkanen, mogen 

 ongetwijfeld worden beschouwd als de ware oorzaken der 

 aardbevingen , — zoo zou misschien de plaats Goenoeng sitoli 

 niet zijn verwoest gcworden. 



dShS, Amboina. Op den 18'^*" Januarij, des morgcns ten 

 ll3|'4 ure, gevoelde men op dit eiland een hevigen schok, nadat 

 zich ten 8 ure een onderaardsch gedruisch had doen hooren. 



1843. Den 23''"" Januarij, des morgens ten 10^2 ure, had cle Gede, 

 op Java, eene uitbarsting; ^ie bladz. 30. 



d84u. Ajnboina. Alhier ondervond men een gcweldigen schok 

 op den 18*^^" Februarij, des middags ten 2 ure, die zich voort- 

 plantte in de rigting der lengte-as van het eiland, d. i., van het 

 noordooslen naar het zuidwesten. 



d843. Amboina. Den l^^*"" Maart, des morgens ten 93/4 ure, 

 werden op dit eiland twee snel op elkander volgende, sterke, 

 horl/onlale schokken waargenomen. 



o 



9 



