144 DE NTOSTERBTOK OF HET SOPIÎIAllAAÎÎT.ÎË. 



Op den zwarten. Hierbij valt echter op te merken, dat men door- 

 gaans vroeger in 't jaar de mosterdtorren zal vinden. Vooreerst toch 

 waren zij waarschijnlijk reeds verscheidene dagen vóór mijne aandacht 

 er op werd gevestigd, in den proeftnin aanwezig, want toen ik ze 

 voor 't eerst aantrof, vond ik ze reeds in paring. Daarhij komt nog, 

 dat in 1879 ten gevolge van het koude, gure voorjaar en den natten 

 zomer alle gewassen zich laat ontwikkelden en de insecten laat te 

 voorschijn kwamen. Mij dunkt , dat in normale jaren de mosterdtorren 

 reeds in 't begin van Mei zich zullen vertoonen. Claas Mulder ont- 

 ving ze dan ook reeds in die maand (zie Laiulbuuwcoiimid 18G0 en 

 1861). 



Algemeen wordt opgegeven, dat Colaspidema Sopiiiac uitsluitend 

 leeft op de plant, waaraan deze soort haren naam ontleent, nl. op 

 Sisijinbrium Sopliia L. Toch zegt Kaltenbach {Die Pji an ze a feinde 

 aus der Klasse der Inseiden, bl. 27): »Colaplius Sopliiae lebt nach 

 Panzer auf Sisijnibrinin Sopliia, doch gewiss auch noch auf andern 

 Cruciferen , da der Käfer hier (te Aken) nur zwischen dem Getreide 

 auf Aeckern gefunden wird, Sophia aber unsrer Gegend gänzlich fehlt. » 

 Claas Mulder vond ze op lìarbarea vulgaris R. Brown en in 't 

 voorjaar en den zomer van 1860 ook op witte koolplanten en mei- 

 rapen. De amanuensis Leendertz deelde mij mede dat de "mosterd- 

 tor " , die in West-Friesland de grootste plaag is van allen die 

 mosterd verbouwen, daar ook in groote menigte op de herik (Sina pis 

 arvensis) wordt aangetrotfen , met welker bladeren zoowel imago als 

 larve zich voeden. Het voorkomen van Culaspidema Sopliiae op zeer 

 verschillende soorten van Cruciferen staat dus vast. Merkwaardig 

 is 't echter^ dat een insect, hetwelk zich zoo sterk kan vermeerderen 

 en met zoo velerlei planten zich kan voeden , onzen entomologen zoo 

 weinig in handen is gekomen. In Snellen van Vollenhoven's Naamlijst 

 van Nederlandselie Selnldvleugelige insecten (zie Bouwslaffen van Herklots , 

 II, p. 61) vindt men opgeteekend, dat zij slechts eenmaal in ons 

 land is aangetroffen, en wel te Brummen; Dr. Everts vermeldt in zijne 

 Naanilijsl alleen de door Claas Mulder gevonden exemplaren. Merk- 

 waardig is dus het veelvuldig voorkomen van Colaspidenia Sop/iiae 

 op de raosterdplanten in West-Friesland, waar de kever hiernaar 

 onder den naam van moslerdhever bij alle boeren bekend is, terwijl 

 zijne larve den naam van de zeug draagt. Vanwaar kwamen echter 

 de torren op de mosterdplanten in den proeftuin der Rijks Landbouw- 



