DB MOSTEBDTOIl OF HET SOPHIAH AANTJE. 145 



school? Dat zij met het mosterdzaad uit Noord-Holland of andere 

 streken zouden zijn overg'ebracht en met dat zaad op den akker ge- 

 komen, klinkt zeer onwaarschijnlijk. Zeker zullen zich kevers, die in 

 de nabijheid van den proeftuin op herik of andere in 't wild groeiende 

 Crucifeeren leefden, verspreid hebben over de mosterdplanten ; en op 

 deze hunne lievelingsplant , die anders in onze streken niet wordt 

 gekweekt, aangekomen, hebben zij zich meer dan gewoonlijk ver- 

 meerderd. Feitelijk kwam dan ook Coiaspidcnm Sopltiac hier vroeger 

 ook voor ; ik herinner mij , dat er mij een paar jaren geleden een 

 tweetal werden gebracht , echter zonder dat ik kon te weten komen , 

 op welke planten ze waren aangetroffen. 



Zooals ik reeds boven vermeldde , vond ik in 't begin van Juni 

 vele mosterdtorren in paring, en gedurende den ganschen tijd, dat 

 ik hunne leefwijze bespiedde, de laatste dagen van hun leven alleen 

 uitgezonderd, zag ik ze de paring herhalen. Men weet, dat vele 

 andere insecten, bijv. vele uilen en spinners en ook o. a. de meikevers 

 slechts eenmaal in hun leven paren; de mannetjes sterven korten 

 tijd daarna, terwijl de wijfjes nog eenigen tijd blijven leven, om 

 de eieren in haar lichaam tot volledige ontwikkeling te laten 

 komen en ze vervolgens te leggen. Zoo verloopt bij de meikevers 

 tusschen de paring en het eierleggen eene tijdruimte van 14 dagen tot 

 3 weken. Bij de mosterdtorren is het anders : een vrouwelijk exem- 

 plaar , dat 8 Juni met een mannetje in coitu was , legde reeds 10 

 Juni eieren. In dien tusschentijd zag ik de paring zich eenige 

 malen herhalen ; zij duurde telkens eenige uren. Zoowel 't mannetje 

 als 't wijfje leven na de paring nog verscheiden dagen ; het eerste 

 paart nog verscheiden malen weer; het laatste legt nu en dan (soms 

 twee keeren op éénen dag) een hoopje eieren , volgens mijne waar- 

 neming telkens 12 tot 20. Daarmee gaat het wijfje voort, totdat 

 het in eene week tijds ongeveer een 150-tal heeft gelegd; korten tijd 

 daarna sterft het. Mulder geeft op, dat de eihoopjes over 't geheel 

 grooter zijn; hij zegt, dat ze gemiddeld uit 50 eitjes bestaan, ja hij 

 zag zelfs eens 97 eieren bijeenliggen. Dezelfde waarnemer vermeldt 

 verder, dat de vi-ouwelijke mosterdtor hare eieren altijd op den grond 

 legt. Zij zou zich dus in dit opzicht geheel anders gedragen dan 

 de andere Chrysomeliden , die — voor zoover mij bekend — altijd 

 hunne eieren op de bladeren leggen. De mosterdtorren , die ik in 



mijn laboratorium opkweekte, legden hunne eihoopjes ook op de bla- 



10 



