Ì48 Ì)E MOSTERDTOR Ot' HET SOPHIAHAANTJE. 



zeer zelden voor, en dan uitsluitend op in 't wild groeiende Cruci- 

 feeren. Men vond hem reeds op Sisymbrium Sopìiia, Barbarla vul- 

 garis en in Noord-Holland vooral op Sinapis arvensis. 



Gewoonlijk kunnen zich de kevers niet buitengewoon sterk ver- 

 meerderen, omdat men van de planten,' waarop zij leven, nooit zeer 

 vele dicht bijeenvindt. Gaan ze echter op de eene of andere cultuur- 

 plant uit de familie der Crucifeeren over, dan vinden ze duizenden 

 planten van hunne gading op een en denzelfden akker bijeen. Zij 

 kunnen zich dan sterk vermeerderen. Dit nu is sedert jaren 't geval 

 in Noord-Holland. Ik herinner mij dat in 1875 klachten over // de 

 zeug// kwamen uit Schellinkhout. Toen wist ik echter nog niet, 

 welk dier daaronder werd verstaan. In vele streken wordt in West- 

 Friesland op een stuk land om de twee jaar mosterd verbouwd, en 

 in de tusschenjaren groeit deze plant op aangrenzende akkers. Bij 

 zoo veelvuldige teelt van een en 't zelfde gewas hebben natuurlijk 

 de kevers volop gelegenheid om zich jaar op jaar sterk te vermeer- 

 deren , terwijl ook de daar groeiende herik aan deze dieren voedsel 

 verschaft, wanneer ergens eene enkele maal weinig mosterd wordt 

 verbouwd. Waar deze plant het meest wordt geteeld, vindt men 

 natuurlijk ook de torren en hunne larven 't meest. Sommige velden 

 worden zoodanig door den vijand geteisterd, dat men niet anders 

 kan dan de teelt van mosterd te staken. Na den oogst vindt men 

 den kever in groot aantal in de stoppels; zij overwinteren dus in 

 den grond. Maar ook worden dikwijls vele torren met het uitge- 

 dorschen zaad meegevoerd en brengen den winter bewegingloos tus- 

 schen de korrels door. 



Niet alleen de kever brengt groote schade aan de te velde staande 

 mosterdplanten te weeg , maar ook de larve is hoogst nadeelig. Zij 

 komt in grooten getale voor den dag tegen dat de mosterdplanten 

 beginnen te bloeien. Eerst vreet zij gaten in de bladeren, ja ver- 

 nielt deze zelfs geheel. De grootere bladnerven laat zij soms over, 

 maar veelal spaart zij niets. Daarna knaagt zij aan den stengel, 

 en eindelijk tast zij ook de bauwen en de daarin bevatte zaden aan. 

 Da plant sterft dientengevolge doorgaans af, lang vóór de zaden rijp 

 zijn. Daardoor gaat enkele keeren bijkans de geheele , maar dikwijls 

 genoeg de halve oogst verloren. 



In West-Friesland is het van algemeene bekendheid, dat de mosterd- 

 lor gewoonlijk aan jonge scheutjes en bladeren boven oude de voor- 



