222 NOG EEN PAAK WAARNEMINGEN VAN VLIEGENZWERMEN. 



tot het geslacht Pollenia^ grootendeels tot de soort P. atramen- 

 taria Meigen, de minderheid tot P. Vespillo F. 



Later heeft de heer vou Bergenstamm aan den opzichter aldaar 

 geschreven en deze antwoordde dat reeds gedurende de zeven 

 jaren dat hij het hesluur had over dit gebouw, hij elk jaar de 

 waarneming herhaalde, dat telken voorjare deze z. g. n. kreng- 

 vliegen in ongehoord aantal in de binnenruimte van het gebouw 

 zich nestelden en daarbij alles niet weinig vuil maakten. Alle 

 jaren, zoodra het buiten warm wordt, komen deze vliegen hier 

 een bezoek brengen en wel door het venster der glaslantaarn 

 dat om het gebouw te luchten, open staat en daardoor als 

 vang-toestel kan beschouwd worden. Helaas moet ik ook con- 

 stateren dat dit tuig zich in alle hoeken indringt en overal 

 bruine vlekken achterlaat, die van marmer slechts door schuren 

 kunnen verwijderd worden. Daar des zomers de koude in de 

 koepel in dezelfde mate toeneemt als het buiten warmer wordt, 

 vallen deze vliegen veelal op den vloer geheel verstijfd neder." 



Tot zoover de heer von Bergenstamm. 



Wij zien uit deze mededeeling dat hoewel het verschijnsel 

 meermalen is teruggekeerd , de aanleidende oorzaak toch niet 

 bekend is. Nog een paar tot heden niet gepubliceerde waar- 

 nemingen kan ik hieraan toevoegen. 



Mijn vriend H. W. Groll deelt mij mede dat hij een zwerm 

 van vliegen heeft waargenomen in den zomer van 1842 (?) te 

 Abcoude bij Amsterdam. De verzamelplaats was de zolder van 

 een woonhuis. Na eenige dagen verwijderden zij zich door een 

 dakvenster. De zwerm was in zoo verre kleiner dan de andere 

 beschrevene, dat zij wel niet uit milliarden vliegen bestond, 

 maar toch uit genoegzame duizendtallen om een zwerm en 

 niet een toevallige opeenhooping te mogen genoemd worden. 

 De soort was waarschijnlijk Musea domestica L. 



Ik zelf nam in den zomer (Juli) van 1857 een paar dagen 

 na elkander twee dergelijke muggenzwermen waar, als Germar 

 bij Halle heeft waargenomen (zie onderstaande lijst). Zij vlogen 

 in perpendiculaire kolommen in een waterrijke streek bij Haarlem 

 {(Mex pipiens L.) 



