V K R s I, A O. XV 



zich het best. met rlen eersten aanleo: van de vrucht eener hoosere 

 plant laat vei'gelijken, met dit versoliil , dat de kiem vervangen is 

 door het vreemde dier. Dit kleine ligchaampje begint zich nu op 

 eene geheel eigenaardige wijze verder Ie ontwikkelen en vormt 

 eindelijk eene gal met al hare verwonderlijke eigenschappen. Ook 

 in die gevallen, waar de galwespen hare eijeren binnen in de 

 betrokken j)lantendeelen leggen, geschiedt de galvorming niettemin 

 op eene geheel overeenkomstige wijze als zooeven geschetst werd. 

 Uit een zoologisch oogpunt zijn vooral de voortplantingsverrig- 

 tingen der galwespen merkwaardig; in de laatste jaren is daarover 

 veel licht opgegaan door de onderzoekingen van Bassett , Walsh , 

 Riley en Adler. Toen Hartig omstreeks het jaar 4840 zich bezig 

 hield met de studie van de soortverschillen der Cynipiden , toonde 

 hij aan , dat er een aantal vormen bestaan , welke alleen in 

 de vrouwelijke sexe voorkomen. Aan onzen tijd, en meer bepaal- 

 delijk aan de vier bovengenoemde natuuronderzoekers was het 

 voorbehouden het bewijs te leveren, dat de meeste dezer vrouwe- 

 lijke dieren slechts den éénen generatie- vorm vertegenwoordigen van 

 eene soort, waartoe bovendien eene tweede, uit mannelijke en 

 vrouwelijke individuen bestaande, generatie behoort, zoodat er, 

 binnen de grenzen van eene en dezelfde soort van galwesp , eene 

 voortdurende en regelmatige afwisseling kan plaats hebben tusschen 

 eene zuiver parthenogenetische en eene geslachtelijke voortplanting. 

 Deze eigenaardige opvolging van twee volkomen geslachtsrijpe dier- 

 vormen is blijkbaar verschillend van de teeltwisseling der lagere 

 dieren , en men heeft daaraan den naam van heterogenesis gegeven. 

 Met de wijze waarop de bladluizen zich vermenigvuldigen, biedt 

 deze heterogenesis meer dan één punt van ovei'eenstemming aan; 

 geheel gelijk kan zij daarmede echter niet gesteld worden, omdat 

 de parthenogenetische generatie bij de Cynipiden niet in allen deele 

 aan de « voedsters » bij de bladluizen , beantwoordt , maar daarvan 

 onder anderen verschilt door de volledige ontwikkeling barer 

 genitaal-organen. Spreker licht nu de heterogenesis door een be- 

 paald voorbeeld toe, en kiest daartoe het verband tusschen Teras 

 terwina/is c? en ?, en Biarltiza api era ?, dat door hem voor het 



