108 BOEKAANKOKDIGING. DE GRAAF, OTEU DE 



voortzetting van de huid en meer bepaald van de chitinogene 

 cellenlaag en bindweefsellaag van het sternum, terwijl de scheede 

 benedenwaarts nauwer wordende, zich aan haar einde naar binnen 

 omplooit, om vervolgens naar boven terugkeerende , den penis te 

 vormen. Hoe deze deelen zóóver naar buiten kunnen treden, is 

 mij , al wordt « het lichaamsvocht geacht hierbij eene groote rol te 

 spelen», niet geheel duidelijk. De Gr. verklaart zulks uit contractie 

 der huidspiervezels op de basis der scheede , waardoor deze opwaarts 

 wordt gedrukt, terwijl de terugkeer in de lichaamsholte, behalve 

 door ontspanning der genoemde vezels , tot stand komt door samen- 

 trekking van eigene , vrij sterk ontwikkelde , m u s c u 1 i r e t r a c- 

 tores. Het komt mij voor, dat deze laatsten dan bij de opwaartsche 

 beweging een ongewonen graad van ontspanning moeten toelaten. 



Ter vergemaklijking van de voor- en rugwaartsche beweging van 

 den penis en zijnen koker, dient het kori'elig eiwitaardig excretie- 

 product der ex ab domine ontspinngende gland ulae accesso riae 

 of « groote smeerklieren » volgens Loman ' ) , in veelvoudige , vin- 

 gervormige buisjes verdeelde, min of meer kronkelende blindzakjes, 

 die in de nabijheid van de glans uitmonden. Lang bekend , werden 

 zij voorheen voor de « testes » aangezien. Zij komen echter , hoe- 

 zeer meer rudimentair , ook bij de wijfjes voor. Ware dit niet 

 dan zou, m. i. functioneel, aan analogie, geen homologie, met de 

 prostata kunnen worden gedacht. 



Aan den top van de glans bevindt zich de uitmonding van den 

 ductus ejaculatorius, die, aan de basis van den penis daarin 

 doorgedrongen, de uiterste voortzetting is van het vas deferens, 

 eene in elkander gewikkelde en gekronkelde buis, waaraan door 

 Üe Gr., ongeveer in het midden naar het schijnt, en vóór hare 

 verbinding met de vasa efterentia, eene, ook reeds door Krohn 



1) Dr. J. C. C. Loman heeft iii zijn zeer verdienstelijk Academisch proefschi'ift, 

 Amsterdam 1881, bijna gelijktijdig met De Graaf , insgelijks eene meer algemeene 

 Bijdrage tot de anatomie der Tlialangiden geleverd, terwijl zij beiden reeds vroe- 

 ger, in 1880, ieder afzonderlijk, een kort overzicht van hunne onderzoekingen 

 over de generatie-werktuigen, onder den gelijkhiidenden titel: Zur Kenntniss des 

 anatomischen Baues der GesMechtsorgane bei dea PhaJangiden in den Zoolog. 

 Anzeiger., 3 Jahrg. hadden geplaatst. 



