36 



Welk doel lieeft het uitstolpbare werktuig aan tien 

 bals van vele rupsen? 



DOOR 



Dr. P. W. O. KALLENBACH. 



Terwijl ik al dadelijk met de bekentenis , het niet te weten , 

 voor den dacf kom , zullen velen , betere entomologen dan ik het 

 ben , bovenstaande vraag voor zeer overbodig houden en met hun 

 antwoord gereed zijn , zeggende , dat het werktuig in kwestie zonder 

 twijfel en volgens de zienswijze der meeste deskundigen , een ver- 

 schrikkingsorgaan is, dus moetende dienen om de rupsen tegen 

 hare vijanden te beschermen. 



In het 37 «te deel nu van het Tijdschrift voor Entomologie heeft 

 Mr. A. Brants onder toelichting door voortreffelijke teekeningen , 

 een grondig en wetenschappelijk opstel over twee halsorganen aan 

 de rups van Not. Ziczac geschreven , dat ik met de meeste be- 

 langstelling heb gelezen. Het is dan ook voor mij de aanleiding 

 geworden, om in mijne ruim 1200 soorten en meer dan 2000 

 individuen van rupsen bevattende collectie omtrent het voorkomen 

 van genoemd werktuig onderzoek in te stellen. 



Het bij Not. Ziczac , Harp. V'mnJa en andere rupsen meer 

 achteraangelegen klierzakje, dat, steeds binnen in het lichaam 

 blijvende, buiten den kring mijner beschouwingen ligt, komt dan 

 ook bij hetgeen ik wensch te zeggen, in het geheel niet in aan- 

 merking. Nu zijn wellicht opgezette rupsen een minder geschikt 

 materiaal om over zulk een subtiel werktuig als dat hier in kwestie, 

 nadere studies of ook zelfs goede waai-nemingen te maken , omdat, 

 als de rupsen niet op het meest er voor geschikte tijdperk kort na 

 eene vei velling geprepareerd zijn, het werktuigje of in het geheel 

 niet of in onvoldoende grootte en gebrekkigen vorm voor den dag 

 komt. Intusschen slaat hier tegenover, dat de levende rups, om 



