WELK DOEL llKEfT , ENZ. 37 



welke ledenen dan ook , den waarnemer zóo zelden in de gelegen- 

 heid «Icll, het orgaan te zien, dat b. v. ik, bij het kweeken van 

 vele duizeude rupsen het nog nooit gezien had, trouwens een 

 negatief resultaat , dat zooals mij gezegd werd , ook andere kweekers, 

 o. a. de voorzeker zeer uitstekende waarnemer , de heer P. G. T. Snellen 

 in zijne lange praktijk verkregen heeft. Zonder een anatomisch 

 onderzoek der rupsen zelf zou men dus denkelijk van dit werktuig 

 bij haar aanwezig , ook nu nog lang niet zoo veel over het voor- 

 komen er van weten, als het juist door de opgeblazen preparaten 

 mogelijk geworden is. En wat de nadere studies er over betreft, 

 om deze is het mij hier niet te doen ; ik wensch uitsluitend om 

 andere redenen zekere gevolgtrekkingen over het vermeende doel 

 van het uitstolpsel te maken. Het <LJurare in verba niagistrl » komt 

 in de entomologie zoo goed als in iederen anderen tak der natuur- 

 kunde slechts zoo lang te pas, als er feiten mede gemoeid zijn, 

 die door goede en erkende waarnemers gestaafd zijn. Zoodra er 

 echter gevolgtrekkingen uit gemaakt worden of het om verklaring 

 er van te doen is, ook al niet weder op waarnemingen berustende — 

 en quoad opvatting van halsuitstolpsel der rupsen als verschrikkings- 

 werktuig zijn die niet bekend — dan is het ook den dilettant- 

 beoefenaar der entomologie vergund, zonder zich aan het verwijt 

 van (( ne siitor ultra crej)idam » bloot Ie stellen , zijne afwijkende 

 zienswijze uit te spreken, vooral als hij die door goede redenen 

 steunen kan. En dat hoop ik in het volgende te kunnen doen. 



Met betrekking tot den eigenaardigen vorm van het uitstolpbare 

 halsorgaan, dat ons de heer A. Brants tot in alle bijzonderheden 

 door woord en teekening geschilderd heeft — een vorm die de 

 heer Dr. J. Th. Oudemans aardig en treffend met een net gestrikt 

 dasje vergeleken heeft, wijs ik den belangstellenden lezer op het 

 bovengenoemde stuk in dit tijdschrift. 



Ik vind alleen noodig, hier als uitkomst zijner onderzoekingen 

 er nog eens op te drukken , dat hel orgaan in geheel gespannen 

 toestand niet grooter dan een borstpoot der volwassen rups , dus 

 omtrent 3 — 4 millimeter is. Genoemde schrijver deelt ons tevens 

 mede, dat een geheel overeenkomstig orgaan reeds sedert jaren bij 



