42 (dr. f. w. o. kallbnbach.) 



advokaatborrel , den met vliegenlijm bedekten stok en duizend andere 

 vreemdsoortige voorwerpen niet terugdeinzen. 



Maar zou ook de beweging van het werktuigje, de oorzaak van 

 schrik voor de sluipwesp kunnen worden ? Aangezien nu inderdaad 

 de beweging van een door insecten opgezocht voorwerp deze althans 

 tijdelijk verdrijven kan, zou gene oorzaak hier recht van bestaan 

 kunnen hebben , indien de beweging van het uitgehaald orgaan 

 sterk en levendig ware en het laatste niet zoo verborgen lag. De 

 geachte schrijver van het bovenvermelde opstel over Notod. Ziczac. 

 deelt ons echter mede , dat de rups het niet zonder inspanning 

 uithaalt en in de meeste gevallen door herhaalde prikkelingen er 

 niet toe gebracht kon worden om het voor den dag te brengen , 

 wat toch niet juist voor een indrukwekkende levendige, bewege- 

 lijkheid er van pleit. 



Ook zou eene aanleiding, om de sluipwesp te verdrijven, nog 

 het afgeven van reuk door het halswerktuigje kunnen zijn, aan- 

 gezien wij weten , dat riekende stofïen grooten invloed op opwekking 

 van afkeer of begeerigheid op zeer vele inscten hebben. Het is 

 echter niet gebleken of althans niet zoo ver mij bekend is waar- 

 genomen , dat zulks het geval is bij de rups in kwestie en bij alle 

 bovengenoemden , met uitzondering van die der Papilioniden. 



Dewijl dus zoomin de vorm, als de beweging en ook niet de 

 reuk van het halswerktuigje voor de sluipwesp eene oorzaak kan 

 zijn om het te duchten en ook hare bijzondere vatbaarheid voor 

 schrik door niets bewezen is, moet het wel schijnen, dat de op- 

 vatting van het uitstolpsel als verschrikkingsmiddel door niets ge- 

 wettigd wordt. 



Twee groepen der « varietas aberrans, entomologus, » van « homo 

 sapiens», de instinctologen en de intelligentiologen , als zij tevens 

 ook gene opvatting deelen , brengen er zich mede in een moeielijk 

 parket. Immers zij , die de handelingen der insecten als alleen door 

 het instinct voorgeschreven beschouwen , kunnen het instinct der 

 rups niet eens de inkt waard houden, noodig om het woord te 

 schrijven , als het dier er door tot zulk een nutteloozen beveiligings- 

 maatregel als het uitstolpen van haar halszakje aangezet wordt. En 



