25 



rigting ; dat er tot nog toe geene periodiciteit gebleken is te 

 zijn , en waarschijnlijk niet zal bestaan , want nadat er meer 

 op dit onderwerp gelet wordt, komen er waarnemingen van 

 verscheidene achtereenvolgende jaren te voorschijn ; dat de trek 

 der Libelluliden gcAvoonlijk plaats heeft in Junij — , zoo be- 

 hooren wij nog , om het verschijnsel in zijnen geheelen omvang 

 te kennen , eenige in alle deelen volledige waarnemingen te 

 bezitten. Want wij weten bijvoorbeeld nog niet of die verhui- 

 zingen geregeld plaats hebben ; vanwaar die reizende insekten 

 vertrekken ; waarheen zij gaan ; of die troepen uit bepaalde 

 soorten bestaan en vooral welke hunne beweegredenen zijn om 

 zulke groote togten te ondernemen. Ik stelde de vraag, of 

 verandering van temperatuur of gebrek aan voedsel daarop in- 

 vloed kon hebben, en meende, dat het eerste niet-, het laatste 

 hoogst-waarschijnlijk is , doch dat de oorzaak stellig in naauw 

 verband met hunne levenswijze moet staan. 



De verschillende meeningen over die oorzaak van schrijvers 

 en waarnemers deelde ik mede (zie bl. 99 en 100), en gaf ten 

 laatste naauwkeurig alle punten aan , waarop in het bijzonder 

 bij het waarnemen moet gelet worden : zoo moeten wij uit 

 eene juiste plaatsbeschrijving, voor zoover die op het dier be- 

 trekking heeft , te weten kunnen komen , of er op een' bepaal- 

 den tijd eene merkbare vermeerdering heeft plaats gehad , of er 

 verschil gekomen is in de plaatselijke gesteldheid door eenige 

 toevallige oorzaken , of er na het vertrek een merkbaar onder- 

 scheid in de gemiddelde hoeveelheid is op te maken ; bij den 

 overtogt der insekten moet de wijze van trekken waargenomen 

 worden (of zij afzonderlijk of in troepen , regelmatig of onregel- 

 matig, langzaam of snel, hoog of laag langs den grond vlogen); 

 en de rigting waarin zij voorttrokken; er moet achtgeslagen 

 worden op de weersgesteldheid, op droogte of vochtigheid, op 

 thermometer- en barometerstand , op de kracht en de rigting 

 van den wind, zoowel op den dag van het trekken, als op de 

 vorige dagen ; op de verschillende plaatsen waar zij worden 

 Avaargenomen , dient te worden nagegaan , of die plaatsen de 



