161 



dere organen spreek ik minder opzettelijk. Zooveel mij noo- 

 dig voorkomt , zal ik eenige vergelijking maken met hetgeen 

 mij van Bombyx Mori en Bombyx Pini bekend is. Geen 

 van beiden heb ik zelf ontleed , maar men weet dat van 

 Malpighi tot heden de gewone zijdeworm vele anatomen 

 heeft bezig gehouden en zelfs pathologische praeparaten van 

 haar niet ontbreken. De B. Pini vond eenen uitstekenden 

 entleder in Sückow. Daarenboven kon ik gebruik maken van 

 de schoone collectie praeparaten van B. Mort , in alle levens- 

 toestanden , door onzen voortreffelijken SchübUrt vervaar- 

 digd , en thans de eigendom van het Akademisch Museum te 

 Groningen ^). 



Men vroeg mij , ^f het ontleedkundig onderzoek van deze 

 diertjes eenige waarde heeft voor den industrieel en of men , 

 onder anderen , uit de kennis aan de spintuigen tot de zijde- 

 productie zou mogen besluiten. Ik meen , dat de anatomische 

 kennis noode een toegepast nut zal betoonen , tenzij er onder 

 de Cynthia's ziekte mögt uitbreken , want dat men noch uit 

 den omvang noch uit het gewigt van organen alléén besluiten 

 kan tot de hoeveelheid van hun product. Geen grondig oor- 

 deel van veranderingen , door krankheid in het Organismus 

 veroorzaakt , is mogelijk zonder voorafgaande kennis van het 

 gezonde zamenstel. Twee gelijke organen kunnen eene zeer 

 verschillende hoeveelheid stofs voortbrengen en uitwerpen , 

 naarmate zij onder verschillende omstandigheden verkeeren , 

 aan andere invloeden onderhevig zijn. Een kleiner orgaan pro- 

 duceert soms meer , dan een groot , en een orgaan behoeft 

 geene verandering van de quantiteit van zijn weefsel te onder- 

 gaan, om nu eens meer, dan minder stof af te scheiden. De- 



1) Zie dit Tijdsclirifl 18G1 bl. 48. Handelingen der Ned. Ent. Ver. I. 

 1)]. 2 en Dr. Verloren , Levensschvts van T. D. Scddbürt , bl. 9. Utr. 

 1B54. Mo[jt loch Dr. Verloren spoedig voldoen aan veler wenscli , om de 

 uitmuntende teekeningen van ScnDBäRT, met een tekst, uit zijne aantce- 

 keningen geput, in bet licht te geven. Hoe belangrijk waren zijne waar- 

 neniitipon ü\cr inijcMandswormcn en Ifi/drnjt/iilns. \prir. Verloren, p. 25. 



Î2 



