118 



draad te maken , waarlangs /ij zich zou kunnen bewegen , zoo als 

 zij vroeger pleeg te doen, veelmin om zich een cocon te spin- 

 nen. Ik laat deze redenering voor wat ze is, ais niet gesteund 

 door een anatomisch onderzoek, maar ik merk aan, dat later 

 door denzelfden schrijver van een vliesje wordt gewaagd, dat 

 het pophol van Lyda bekleedt. Het bestaat , zegt hij , niet uit 

 zijdedraden, maar uit kleefstof [KUt). Wat door dit woord ver- 

 staan wordt is eenigzins onzeker, want nu eens heet het "niet- 

 uitgesponnen , maar opgelegde zijdestof" dan eens "een kleverig 

 speeksel." ' Is het eerste waar, dan leveren de spin vaten ten 

 leste nog eene stof, die niet in den vorm van di-aden ojitreedt, 

 maar uitgespreid kan worden tot een vlies. Moest men het laatste 

 aannemen, dan wordt vereischt, dat het onvermogen van de 

 spintnigen , en het vermogen van de speekselklieren stellig wor- 

 den aangetoond en bewezen. Bij gebrek aan onderzoek, mag ik 

 geen uitspraak doen, maar toch wel mijne overtuiging uitspreken, 

 dat het eerste gevoelen mij het waarschijnlijkst voorkomt, omdat 

 het in volkomene overeenstemming is met hetgeen wy bij vele 

 S|)insels zien gebeuren. Hartig zelf verzekert, dat binnen het 

 l)arkamentachtig cocon van sommige blad wespen cene doorzigtige 

 onafgebrokene membraan voorkomt. Onder de Lapiâoplern zijn 

 de voorbeelden uienigvuldig van cocons, die uitwendig draden , 

 inwendig een meer of min digt en dik vliezig pophol vertoonen , 

 hoezeer het zamenstel niet steeds geheel hetzelfde is. Wat nu in 

 vele gevallen vereenigd in een cocon voorkomt, is bij Lyda ver 

 van elkaar verwijderd ; het draadspinsel blijft boven den grond , 

 tot gemeenschappelijk gebruik, het vliesspinsel is onder den 

 grond, voor eigen lijf alléén bestemd. Het zou gemakkelijk val- 

 len uit de rupsen voorbeelden aan te halen, die tusschen deze 

 uitersten, als zoovele overgangen, zouden passen. 



Uit het medegedeelde mag men reeds de gevolgtrekking af- 

 leiden, dat cocons hoofdzakelijk gevormd zijn uit twee stoften. 



I Zie Die Familien der Bladwespen und Holzwespen ^ I. 49 il. 322. 



