KLEINE ENTOMOLOGISCHE MEDEDEELINGEN. 179 
«stoffen onttrokken, die niet behoorlijk werden aangevuld. 
«Zijdewormen gevoed met bladeren, die op zoodanige gronden 
«zijn gekweekt, moeten dien ten gevolge, uit inanitie, reeds 
«vóór het verpoppen, bezwijken, en dit is (waarschijnlijk) de 
«reden, waarom men sedert 26 jaren in Opper-Italié de zijde- 
«teelt qualitatief en quantitatief voortdurend ziet afnemen. » 
Sedert kwam L. meer en meer tot de overtuiging, dat de 
zijdewormziekte(n) het best in haren waren aard zou worden 
toegelicht. door eene betere en meer naauwkeurige kennis van het 
voedsel der zijdewormen. Hij gaf den heer H. Scheibler, van 
Crefeld, den raad om te trachten uit verschillende landen en 
streken der zijde-industrie, het daar gebruikelijke moerbezieloof, 
ter onderlinge vergelijking te verkrijgen. Dit mogt hem gelukken 
en hij kreeg uit China, Japan, Lombardije, Piemont en Frank- 
rijk hoeveelheden dezer bladeren, groot genoeg om die aan eene 
quantitatieve scheikundige analyse te kunnen doen onderwerpen. 
De daartoe noodige bewerkingen en becijferingen werden in 
Liebig’s laboratorium door een’ bekwamen scheikundige, den 
heer Dr. Reichenbach , verrigt. In hoofdzaak werd daarbij acht 
geslagen op het stikstof-gehalte der verschillende soorten van 
bladeren, als zijnde daardoor de voornaamste voedingswaarde 
(althans in betrekking tot de zijdeproductie) het best vergelijkbaar. 
Het belangrijkste resultaat dezer vergelijking was, dat dit ge- 
halte der zijde- en vleesch-vormende stoffen in de verschillende 
moerbeziebladeren aanmerkelijk uiteenliep. 
Het stikstof-gehalte namelijk bedroeg voor: 
Bra OOMEN) +... ee lh te AIS SN ROR, 
BENEN ee a de netwer rn 20T. 
en EEEN PP RE 
OOR REED tener 4 Pins tert 1499. 
ERBER N houte e lane er TOM 
Hieruit blijkt alzoo, dat de met moerbezieloof uit Tortona en 
Alaïs gekweekte rupsen bijna 4° minder stikstofhoudend voedsel 
ontvangen dan die uit China en Japan (en Brescia?) '. 
1 Het komt mij voor, dat Brescia verder uit de vergelijking behoort te worden 
uitgesloten. Immers, dat het st.-gehalte aldaar zoo hoog werd bevonden, ver- 
