KLEINE ENTOMOLOGISCUE MEDEDEELINGEN. 185 
zonder meer, is niet op te maken, welke der vele ziekten , 
waaraan de Bombyx Mori in hare verschillende ontwikkelings- 
phasen onderhevig is', door hem wordt bedoeld. 
Het meest waarschijnlijke is echter, dat hij het oog had op 
de meest voorkomende, de schimmelziekte, de beruchte « mus- 
cardine» (in Walië ook «calcinaccio», «mal del segno», «marina», 
«zuccherini» enz. genoemd). 
Dat nu aan deze, even als aan andere zijdewormziekten , de 
door hem geheel op den voorgrond gestelde oorzaak, als voor- 
beschikkend moment, ten gronde kan liggen, wie zal zulks be- 
twijfelen? Een groot aantal ziekten in het algemeen, vooral die 
van eenen epidemischen of besmettelijken aard, vinden bij voor- 
keur eenen geliefkoosden bodem in verarmde individuen, zoo- 
wel bij plant en dier als bij den mensch. De hooge vatbaarheid 
van dergelijke verzwakte organismen om aangedaan te worden 
door schadelijke invloeden van buiten, is, even als hun gering 
vermogen van wederstand daartegen, van universele bekendheid 
in de geneeskunde, 
Maar mag daarom worden aangenomen, dat men ten dezen 
slechts met één enkelvoudigen ziekelijken toestand , eene zuivere 
verarming of mindere voeding (atrophie) zou te doen hebben en 
niet met eene of meerdere specifieke ziekten? Dit kan ik L, 
in geenen deele toegeven. Met de hedendaagsche pathologen 
(ofschoon die op hunne beurt soms overdrijven), hecht ik daartoe 
eene te gewiglige beteekenis aan den verwoestenden invloed, die 
door het intreden en de ontwikkeling van schimmelcellen in en 
op de dierlijke bewerktuiging kan worden uitgeoefend. Zoowel 
bij de muscardine, als bij de galtine, enz. spelen deze cellen of 
schimmel-sporae voorzeker eene hoogst belangrijke rol. Dat zij 
gaarne verarmde of verzwakte individuen aandoen, is buiten kijf, 
maar dat zij overigens volkomen gezonde zijdewormen, vliegen 
en andere insekten doodelijk kunnen aantasten, staat niet min- 
der vast. Men behoeft daarover, onder anderen, slechts de 


ı Als daar zijn, vooral volgens CorNarra: de giallume (of geelzucht), de 
tdropisia (of waterzucht), de mordo rosso (of roodworden), de riecioni (of atrophie) , 
de negrone of gatline (eene soort van drooge versterving), enz. 
