CTBE8TISIVLTNDEKS OP JAVA. 195 
een peervüi'migen , vliezigen z;ik , die door een lanpen steel met 
zijne uifrnonding samenhangt. Zij vertoont inwendig niets bijzonders 
en mist die eigenaardig locale weefselverscheidenheid , die zooals wij 
gezien hebben, door Baltzer ') bij Deiltphila lüpenor L. , door 
Burgess bij Banals Archippm Fabr. , door Godman en Salvin bij 
hunne Rhopalocera, door Baker bij Eronia Hippïa v, Gaea , door 
Griffiths bij Noctua Pronuba I^. , waargenomen en door eei-stge- 
noemden onderzoeker met den naam van « Reizorgan » bestempeld is. 
Ik zelf nam dit werktuig waar bij vele Indische Papilio-soorten, 
die mij door Mr. M. C. Piepers voor een onderzoek op hare 
paringsorganen gegeven waren, en ik beschouw het van groote 
beteekenis voor de systematiek. 
Boven het ostium bursas ligt de uitmonding der vagina o. vg, 
waardoor de eieren het lichaam verlaten en daarboven vinden wij 
de anaalopening door de valvidae omgeven (zie PI 45, fig. '27 en 
27«, met verklaring). In fig. 27 hebben wij eene duidelijke voor- 
stelling van de onderlinge ligging dezer drie openingen. 
Wanneer wij nu het copulatieapparaat van zijne omgeving af- 
zonderen en van terzijde beschouwen (zie PI. 16, fig. 29^;), dan 
doet dit geïsoleerde werktuig ons even denken aan de Zygomorphe 
bloemkroon der Labialen , bijvoorbeeld aan den tweelippigen vorm 
bij de Doovenetel (Lamium) en Hondsdraf (Glechoma). De bovenlip 
stelt dan het ^'edeelte voor, dat boven het ostium bursae en 
onder den vaginamond gelegen is (zie fig. 27«) , door mij sutjva- 
gìnaalgedeelte genaamd , terwijl de onderlip vertegenwoordigd wordt 
door het gedeelte, dat ik den naam gegeven heb \^n director penis 
B.P. Dit lipvormig orgaan (zie ook fig. 29) is op zijn breed, 
eenigszins bol oppervlak geplooid of geribt, welke ribben met kleine 
doorntjes voorzien zijnde, zich naar voren, d.w.z. naar den biirsa- 
tnond uitstrekken. Aan den ingang van dezen , bij het begin van 
den tmrsasteel, ziet men eene verdikking en opwaarlsche krom- 
ming van haren wand , waardoor het ostium bursae vernauwd 
wordt. Deze verdikking zet zich als een kam op het midden van 
1) Zie Hist. anat. overz. pag-. 157, 1Ö5, 170, 171, 173. 
