CTRBSTISVLINDEBS OP JAVA. 199 
prikkel dienst doen, om de geslachtsdrift bij het mannetje te ver- 
hoogen. Eenmaal met zijn top in het ostium harsae aangeland, kan 
de penis den hnrsasteel binnendringen en zijne })licht vervullen. 
Bij deze gelegenheid wil ik tevens het lot van den jienis na 
afloop van de paring ter sprake brengen , zooals dat door vroegere 
waarnemers bij de vlinders beschreven is geworden , en vervolgens 
daaraan mijne eigen bevindingen vastknoopen. 
Volgens Âudouin ') (bij zijne aPijmle de la i^ ig ney)) ^ von '^AehoXà 
(bij alle vlinders, Pieris Brassicae ^ Eucüdia Glijphica, Flusia 
Ohrysitis) ^ Guvier en Duvernoy (bij vlinders in het algemeen), 
laat het mannetje, na trouwe plichtsvervulling, z^n penis (zeker 
als een doux souvenii') in de hiirsa copulafrlx achter, terwijl 
Dufour (bij vlinders in het algemeen) dit verlies op rekening stelt 
van een te driftige scheiding, en Bassi waarnam , dat een mannetje 
van Bombyx Mori meermalen copuleeide, hetgeen de eerste be- 
weringen in de schaduw plaatst. Volgens de onderzoekingen van 
Verson is het i-eeds door Herold waargenomen blaasje in de bursa 
copulafrlx der vlinders, dat vermoedelijk door sommige waarnemers 
voor een penisrest gehouden is, een in de tweede helft van het 
larvenstadinm afgescheiden cuücula van den hiirsatvatid, dus een 
gedeelte van de bursa zelve en niet van buiten daarin gebracht. 
Volgens mijne overtuiging , gegrond op hetgeen ik betrekkelijk 
deze quaestie bij inlandsche en exotische vlinders heb waargenomen, 
verliest het mannetje na volbrachte paring zijn jìpmIs niet. Bij alle 
door mij onderzochte mannelijke dieren van Cyrestis Lutea en IS'ivea, 
die hoogst waarschijnlijk aan de copulatie hadden deelgenomen , 
was de jienls aanwezig, terwijl de wijfjes, die ik van dezelfde 
handelwijze verdacht , geen penis of gedeelten daaivan in hare 
bursa bij zich droegen. Ook ondei' de Indische Papilio-soorten, 
waarvan ik velen onderzocht, heb ik geen enkel ^jewi^/öo^ mannetje 
aangetroffen. Slechts bij één wijtje en wel bij dat van Fapilio 
liitsemae van Java, vond ik in de bïirsa een penis, die echter door 
zijn vorm en grootte, niet van haar wettig mannetje afkomstig 
kon zijn, maar aan dat van een andere soort moet hebben toe- 
1) Zie liet Hist. anat. overzicht. 
