GEDAANTEVERWISSELINGEN EN LEVENSWIJZE BESCHREVEN. 187 



strepen als trapsgewijs van het zwart afgescheiden is. Het ze- 

 vende segment heeft meestal een klein zwart driehoekje in het 

 midden en de overigen zijn geel, welke kleur ook eigen is aan 

 den buik en aan de pooten, met uitzondering van eenige kleine 

 zwarte vlekken aan heupen en dijen. Voeg hierbij dat de uit- 

 einden der schenen en der tarsengeledingen donkerder zijn dan 

 de grondkleur en dat de vleugels blank spiegelend, doch tegen 

 den buitenkant eenigzins rookkleurig zijn, en het beeld van onze 

 bladwesp is voltooid. Vergelijk overigens figuur 6. Het zwart- 

 achtige uiteinde der ondervleugels, dat Hartig als kenmerk op- 

 geeft, vind ik niet terug bij al onze individuen; integendeel 

 komt het hier zelden voor. 



Klug en Hartig hebben zich de moeite gegeven om alle ver- 

 scheidenheden en afwijkingen in kleur, die zij bij het wijfje 

 dezer soort waarnamen, op te teekeu en ; zij hebben er 14 of 

 15 beschreven. Wij zullen hen evenwel hierin niet navolgen. 



De zaag der wijfjes-wespen bestaat even als bij de overige 

 bladwespen uit twee gelijke deelen, die tegen elkander gevoegd, 

 puntig en min of meer gebogen zijn. Zij voeren overdwars ne- 

 gen rijen van zaagtanden en zijn boven met acht uitstekende hori- 

 zontale tanden voorzien. De legbuis, die alleen aan het uiteinde 

 zich opent, heeft eenige dwarsribbetjes, welke aan de onderzijde 

 met knobbeltjes voorzien zijn. Vergelijk fig. 7. 



Onder de schadelijke bosch-insecten neemt deze bladwesp eene 

 eerste plaats in. Zij is onder hare verwanten de eenige, die ge- 

 heel alleen zijnde, groote verwoestingen heeft aangerigt. Ook 

 bij ons te lande heeft zij zich als zoodanig kenbaar gemaakt, 

 met name te Driebergen, Zeist, Epe, Apeldoorn, Eibergen, 

 Groesbeek, Barneveld, Brummen, Voorst, Gorssel, Vorden, La- 

 ren , Lochem en Ruurlo. Met bepaalde zekerheid is evenwel ten 

 onzent nog niet op te geven hoeveel schade zij in een of ander 

 bepaald jaar heeft aangerigt; daar onze boschbezitters en veld- 

 wachters nog veel te weinig begrip hebben van entomologie, of 

 wil meii het anders, nog veel te weinig onderscheid zien tus- 

 schen de verschillende soorten van ongedierte, zoo als zij het 

 noemen, om eenigzins ook in de verste verte op hunne opgaven 

 te kunnen aangaan. Er is wel voor eenigen tijd eens spraak 



