188 UE INI.ANDSCHE BI-ADWESPEN IN HARE 



geweest van zekere Staats-Commissie ad hoc; dan dit onderwerp 

 is op het Ministerie van Binnenlandsche Zaken , als zoo vele 

 anderen vooreerst ter zijde gelegd. Alzoo wordt in ons vader- 

 land dergelijke schade wel gevosld , maar niet opgeteekend, en 

 de middelen , om dergelijke verwoestingen te keer te gaan , wor- 

 den van een' toevalligen inval of van eene goddelijke ingeving 

 afgewacht. 



Wat eenigzins kan strekken om de verwoestingen dezer die- 

 ren niet zoo gevaarlijk te maken, als zij anders wel zouden 

 moeten zijn, is, dat ziekelijke boomen door de bladwespenlarven 

 verreweg boven gezonde, krachtig ontwikkelde stammen worden 

 voorgetrokken of, wat op hetzelfde nederkomt, dat de moeder- 

 wespen bij voorkeur de eijeren op ziekelijke dennenboomen leg- 

 gen. In streken, waar tusschen goed opgaand hout ook onder- 

 drukt kreupelachtig dwerghout te vinden is, treft men de maskers 

 alleen op het laatste aan , terwijl het eerste meestal gespaard 

 blijft. Zijn zij in zulke menigte voorhanden, dat zij alle hout, 

 gezond zoowel als ziekelijk, aantasten, dan heeft men nog op- 

 gemerkt, dat de zuid- en westzijden der bosschen het eerst wa- 

 ren kaalgevreten en dus ook de meeste larven hadden geherbergd. 



In Duitschland heeft zich deze bladwesp reeds voor een zeven- 

 tigtal jaren geducht doen kennen. 



In Pommeren kwamen zij in 1781 in zulke ontzettende me- 

 nigte te voorschijn , dat men op de vierkante Rhijnl. roede ge- 

 middeld 300 cocons vond. In de volgende jaren verspreidden 

 zij zich van daar tot in Mark-Brandenburg. Aldaar bleven zij 

 tot in 1818 in gewoon aantal, doch in 1819 en 1829 verspreid- 

 den zij zich eensklaps door het grootste gedeelte van Pranken- 

 land en Saksen, en veroorzaakten daar de grootste schade. In 

 het jaar 1834 groeide haar getal weder in de omstreken der 

 Elbe tot ongeloofelij ke menigte aan. 



Het is hier de plaats niet om de reeds, nu eens met tamelijk 

 gevolg, dan weder zonder eenig goed gevolg aangewende mid- 

 delen op te sommen. Wij verwijzen den lezer, die daarnaar 

 weetgierig is, naar de bijzondere werken over dit onderwerp, en 

 vooral naar Ratzeburg: Bie Forst-Tnseklen , oder Abhilduug una 

 Beschreibung der in den Wäldern Preussens und der Nachbar- 



