GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE BESCHREVEN. 3 
heden aan in de teekening op den kop. Bij sommige voor- 
werpen loopt de keper boven de oogen niet tot het toppunt 
door; bij anderen daarentegen strekt zich niet alleen de keper 
uit tot onder de ronde oogvlekken, maar is ook over het 
kopschildje een dwarsband tusschen de oogen op te merken. 
Verkeerdelijk zegt Hartig dat het lijf geheel glad is, zonder 
doornen; er waren met eene goede loupe duidelijk zeer kleine 
doorntjes op waar te nemen. 
Om te vervellen zetten zich mijne larven dwars met den buik 
vast rondom drie of vier naalden, aan welke later de uitge- 
trokken huid gehecht bleef. Het doet mij leed dat ik in die 
dagen geen voldoenden tijd heb gevonden om deze handelwijze 
in teekening te brengen. De pas vervelde en nu veel korter, 
doch tevens dikker geworden larve was licht grasgroen, behalve 
de bovenlip, die bruin was, en de zwarte oogplekken. Later 
werd de kop olijfkleurig en de pooten met de bolle huidplooijen 
daar boven vuil geelachtig wit; terwijl de geheele rugzijde sterk 
gerimpeld en vuil groen was (zie fig. 3). 
Eenige dagen, iets minder dan eene week na deze laatste 
vervelling, begonnen de larven hare cocons te vervaardigen en wel 
aan de naalden der dennentakken, alsmede tegen de wanden der 
doos, waarin zij bewaard werden. Het cocon (zie fig. 4) was 
roodachtig wit met eenige fijne haarachtige bruine gekronkelde 
streepjes. Het had den gewonen vorm der Lophyrentonnetjes, maar 
kwam mij toch een weinig langwerpiger voor dan dat van Pini. 
De wespen kwamen bij mij in Augustus uit, ’t geen strijdt 
tegen de waarneming van Hartig, bij wien zij eerst in Mei van 
het volgende jaar verschenen. Hij is echter op dit punt niet 
duidelijk; zie hier zijne eigene, mij niet zeer heldere woorden : 
» Die Verpuppung geschah im Zwinger, in der Mitte des Monat 
Juli, die Wespen schwärmten in der Mitte Juni des folgenden 
Jahres also nach beinahe jähriger Larvenruhe. Aus überwinterten 
Cocons schwärmten die Wespen Mitte Mai. ” 
De beide sexen zijn zeer verschillend; het wijfje dat men bij 
fig. 5 in natuurlijke grootte zittend en bij fig. 6 vliegend en 
vergroot afgebeeld ziet, is zeer bont gekleurd, terwijl de kleur 
