XL VERSLAG. 



volgende voorjaar te voorschijn komen. Bij andere Lophyrus- 

 soorten verpopt de larve zeer spoedig en komen de wespen 

 der tweede generatie reeds in Juli en Augustus voor den 

 dag, leggen eieren, welke weder spoedig uitkomen en in het 

 najaar de larven leveren, die dan de grootste schade kunnen 

 aanrichten. 



Van het genus Pampiiiliiis of Lyda wordt vermeld, o. a. 

 in het Lehrbuch der Forstinsektenkunde van JUDEICH und 

 NiTSCHE, in 1895 als achtste uitgave van RatzebuKG's ,,Wald- 

 verderber" verschenen, dat in oudere dennenbosschen vooral 

 de Lyda stellata Christ, schadelijk is. Toen Spr. nu in 19 17 

 Z^ä^ß-spinsels in een ruim 40-jarig dennenbosch ontdekte, 

 meende hij, op grond van die mededeeling, met Lyda stellata 

 te doen te hebben. Toen echter uit medegenomen larven 

 zich in het voorjaar van 191 8 de imagines ontwikkelden, 

 was het allemaal Lyda erythroeephala L., die in hetzelfde 

 werk van JUDEiCH und NiTSCHE wordt opgegeven als meer 

 in het bijzonder op jonge, ongeveer 10-jarige dennen te 

 leven. Ook wordt de schade, door deze soort veroorzaakt, 

 als van weinig belang beschreven. In dit jaar is hetzelfde dier 

 weder in ontzettend groot aantal in hetzelfde bosch te vinden 

 en heeft zich in het bijzonder gevestigd in een daarin aanwezig 

 boschje van W}mouth-dennen, dat daardoor sterk geleden 

 heeft. Die voorkeur voor de W>mouth-den vermelden ook 

 JUDEiCH und NiTSCHE. Spr. vernam ook, dat elders op de 

 Veluwe eveneens schade door Lyda's gedaan wordt; of dit 

 ook de eyytJirocepliala is, is hem onbekend. Te vermelden 

 valt nog, dat hij ook de Lyda stellata in dit voorjaar hier 

 en daar als imago aantrof, echter niet in groot aantal. 



In dezelfde dennenbosschen is thans eene ware plaag uit- 

 gebroken van de rupsen van Panolis griseovariegata GoEZE 

 {piniperda L.), den gevaarl ijksten vijand van deze boo- 

 men. In 1844 en 1845 ^Ü^^ '^^ de provincie Gelderland honderden 

 H.A. dennenbosch door deze rupsen geheel vernield. 



Van de dennen op de sparren overgaande, valt te ver- 

 melden, dat op de gewone fijnspar, Picea excelsa, dit jaar 

 eene bladwesplarve in vrij grooten getale voorkwam, die Spr. 

 zelfs nog nooit ontmoet had. De beschrijving van de larve, 

 zoomede van hare leefwijze en de door haar veroorzaakte 



