200 EEN PAAR HALSOnGAKEN BIJ DE 



de aandacht, van verschillende natuuronderzoekers heeft getrokken. 



Aan de mededeeling van een en ander kon ik evenwel toe- 

 voegen , dat de zaak mij was gebleken niettemin nog menig vraag- 

 punt ter opheldering aan te bieden en ik derhalve tot voortzetting 

 van het onderzoek had besloten. 



Naar ik namelijk vertrouwde, zoude het destijds in mijn bezit 

 zijnde broedsel mij alle gelegenheid geven, nog in den loop van 

 1894, verdere nasporingen te doen. 



Voor zooveel betreft het onderzoek naar het inwendige der rups, 

 slaagde ik hierin dan ook reeds spoedig naar wensch. De ontleding 

 van verschillende gedoode volwassen dieren toch, bevestigde niet 

 alleen mijne vroegere waarnemingen, maar verschafte mij boven- 

 dien in meer dan een opzicht nieuw licht. 



Wat echter aangaat mijne hoop, om andermaal het uitstolpbaar 

 halsorgaan door de rups zelve in werking gebracht te zien, hierin 

 zag ik mij aanvankelijk teleurgesteld , daar geen der uit het ei ge- 

 kweekte dieren hiertoe te bewegen was. En reeds meende ik die 

 hoop voor goed te moeten laten varen, daar alle opgekweekte 

 Ziczac-vuipsen (voor zoover ze niet tot onderzoek waren gedood) 

 zich hadden ingesponnen en verpopt — toen een, op 31 Juli 1894 

 van Dr. A. J. van Rossum ontvangen, halfwassen rupsje mijn 

 verlangen op eenmaal kwam bevredigen. 



Na verloop van een achttal dagen namelijk, toen het dier mij 

 voorkwam volgroeid te zijn, beproefde ik deze rups tot verweer 

 te bewegen door haar onverhoeds , eenige keeren kort na elkander, 

 met een zacht penseeltje van ter zijde aan te raken. De gewenschte 

 uitwerking bleef ditmaal niet achterwege, want zij sloeg aan- 

 stonds met het voorlijf driftig naar de aangeroerde zijde en perste 

 daarbij weldra — blijkbaar met zekere inspanning — uit de be- 

 kende spleet aan den hals het beiderzijds gevorkte, purperroode 

 orgaan naar buiten, waarvan ik zoo lang reeds, doel en werking 

 trachtte te leeren kennen. 



De houding, hierbij aangenomen, is op PI. 5 in fig. 1 weer- 

 gegeven, terwijl de figuren 2 — 5 mogen dienen om het voorkomen 

 van het uiteestoken werktuig nader te doen kennen. 



