206 KEN PAAR HAISOHGANKN Bl.T DK 



Bij het ontleden van een aantal rupsen, bleek mij, dat het 

 teruggetrokken orgaan niet vrij in de borstholte is gelegen, maar 

 daarbinnen wordt teruggehouden door middel van talrijke en zware 

 spierbundels. De aanhechting dezer spieren (retractoren) is voor- 

 namelijk te zoeken dââr, waar elke der beide lobben van het 

 werktuig zich in twee spitsen deelt. Ook meer aan den wortel 

 van iedere zijlob — derhalve meer in de nabijheid van den 

 zenuwknoop — meende ik intusschen enkele aan den binnenwand 

 gehechte spieren te bespeuren. 



Ik moet echter bekennen , dat de aanwijzing van dergelijke spier- 

 bundels niet gemakkelijk is, daar zij volkomen kleurloos en tamelijk 

 doorzichtig zijn en daarbij lichtelijk kunnen worden afgescheiden 

 van den wand , waaraan zij bevestigd zijn. Wellicht is het 

 aantal retractoren dan ook aanzienlijker dan het mij voorkwam. 



Dit is echter zeker, dat elk der vier hoorntjes, waarin het 

 orgaan uitloopt , in hoofdzaak slechts door ééne spier wordt beheerscht. 

 Ik vond namelijk, na herhaald zoeken, aan het uiteinde van 

 enkele dezer spitsen eene enkelvoudige doch krachtige spier gehecht , 

 welke was te volgen tot nabij hare inplanting aan de huid der 

 rups en die , naar het scheen , met geen andere spierbundels in 

 verbinding stond. 



Wanneer ik nu de waargenomen wijze van aitstolping en terug- 

 trekking van het onderwerpelijk werktuig in verband breng met 

 de plaatsing daarvan binnen het lichaanj der rups en de aanhechting 

 der voornaanisle tot terugbrenging bestenide spieren , dan stel ik mij 

 deze merkwaaidige verrichtingen van het dier volgenderwijze voor: 



Bij naderend gevaar trekt de rups — evenals zoo menige andere 

 soort — het voorlijf sterk te zamen. Dientengevolge worden niet 

 alleen de spieien , die het bewuste orgaan tijdens de gewone hou- 

 ding van het dier terughouden , aanmerkelijk ontspannen , doch 

 drukken • tegelijkertijd de omliggende lichaamsdeelen en vochten 

 krachtig tegen den binnenwand van het uit te stolpen verdedigings- 

 werktuig aan. 



i^iet meer teruggehouden door tijdelijk buiten werking gestelde 



