ET7PS VAN NOTODONTA ZICZAC. 221 



Deze omstandigheid toch voert — ook volgens Dr. Schaeffer — 

 tot de gevolgtrekking , dat meergemelde hoorntjes noch als « reser- 

 voir » , noch als werktuig tot uitspuiting van het « secret » dienstig 



kunnen zijn. 



En dat dit — in ieder geval bij iV. ZAczao — ook zeer stellig 

 niet zoo is, leerden mij de in het eerste gedeelte van dit opstel 

 medegedeelde waarnemingen. Daaruit toch kan blijken, dat de rups 

 van genoemde soort haar vierspitsig halsorgaan kan uitsteken, 

 zonder dat daarbij eenige loozing van vocht valt te ontdekken en 

 omgekeerd, dat het uit den klierzak afkomstig vocht kan worden 

 naar buiten geperst, zonder uitsteking van de halsspitsen. 



Maar wat ik hier omtrent i^. Zlczac in het bijzonder kan 

 getuigen, geldt zeer waarschijnlijk ook in het algemeen voor 

 alle op dezelfde wijze bewerktuigde rupsensoorten. Ja ik acht dat ten 

 deele reeds bewezen , in zoover namelijk , als door mij , nog in den 

 afgeloopen zomer, bij de rups van //. Furcnla uitstolping zonder 

 vochtloozing en bij die van H. Vinuia uitspuiting van zuur 

 zonder uitsteking harer halshoorntjes waargenomen is. 



De eenige bestemming van het uitstolpbaar halsorgaan bij 

 iV. Zkzac en waarschijnlijk ook bij de in deze daarmede op eene 

 lijn te stellen rupsen, is - gelijk ik in de vorige bladzijden reeds 

 opmerkte - naar mijne opvatting dan ook om dienst te doen 

 als V e r s c h r i k k i n g s w e r k t u i g. 



Ook Klemensiewicz trouwens blijkt die meening te zijn toegedaan, 

 en daaraan schijnt weinig afbreuk te worden gedaan door Dr. Schaeffer's 

 tegenwerping, dat het orgaan daarvoor wel te gering van grootte 

 is. Ter verschrikking en afwering, zoo noodig , van kleinere vijanden 

 — voorwaar niet de minst gevaarlijke en minst talrijke! — is 

 bedoeld werktuig gewis afdoende. 



Naar mijne overtuiging zullen verdere nasporingen dan ook aan 

 het licht brengen, dat de halsklieren , zooals die zijn aan te treffen 

 bij verschillende rupsen uit de afdeeling der Notodontiden — ze 

 mogen dan in den grond homoloog zijn met het minder samen- 

 gesteld klier-apparaat, dat aan den hals van een aantal andere 



